Muczne, podobnie jak Cisna, Wetlina, Ustrzyki Górne czy Lutowiska, należy do miejscowości, które na trwałe wpisały się w obraz Bieszczadów. Dla osób, które choć raz odwiedziły ten region, nazwa ta jest dobrze znana. Nie jest to jednak duża miejscowość. Muczne pozostaje niewielką wsią położoną wśród lasów i gór, na uboczu większych ośrodków. To właśnie położenie jest jednym z jej największych walorów. Współczesne Muczne przyciąga osoby szukające spokoju, kontaktu z przyrodą i możliwości rozpoczęcia górskich wędrówek.
Dzisiejszy charakter miejscowości nie powinien jednak przesłaniać jej historii. Muczne w ciągu stuleci przechodziło przez bardzo różne okresy. Była tu niewielka osada, rozwijała się produkcja potażu, funkcjonowała infrastruktura związana z gospodarką leśną, a później wieś została całkowicie zniszczona podczas powojennych przemian. W latach 70. XX wieku rozpoczął się zupełnie nowy etap jej historii.
Początki Mucznego sięgają XVI wieku
Historia miejscowości sięga 1590 roku. Właśnie wtedy w dolinie Mucznego założono niewielką wioskę o nazwie Dołhyłuh. Z czasem nazwa została zmieniona. Od nazwy przepływającego przez dolinę potoku miejscowość zaczęto nazywać Muczne. Początkowo była to niewielka osada. Jeszcze przed II wojną światową znajdowało się tutaj zaledwie osiem domów. Muczne było wówczas przysiółkiem Dźwiniacza Górnego.
W połowie XIX wieku rozpoczęto tutaj produkcję potażu. Był to jeden z elementów gospodarczej historii miejscowości, która była związana z wykorzystaniem zasobów bieszczadzkich lasów. Z czasem Muczne zostało również włączone w sieć transportową związaną z gospodarką leśną.
Przez Muczne prowadziły kolejki leśne
Na początku XX wieku w Bieszczadach powstały kolejki leśne, których trasy prowadziły między innymi w kierunku dolin Wołosatego i Terebowca oraz do stacji końcowej w Sokolikach Górskich. Muczne znajdowało się na trasie tych kolejek. Dziś trudno wyobrazić sobie ten niewielki zakątek Bieszczadów jako miejsce, przez które przebiegała infrastruktura służąca transportowi drewna. Historia miejscowości jest jednak ściśle związana z gospodarczym wykorzystaniem okolicznych lasów. Na grzbiecie Jeleniowatego znajdowała się również gajówka Brenzberg.
Ten fragment historii Mucznego i jego najbliższej okolicy należy do okresu, w którym życie miejscowości było silnie związane z gospodarką leśną oraz funkcjonowaniem niewielkich osad położonych wśród rozległych kompleksów leśnych.
Tragiczny rok 1944
Historia Mucznego została naznaczona również tragicznymi wydarzeniami z okresu II wojny światowej. W 1944 roku oddział Ukraińskiej Powstańczej Armii zamordował 74 osoby narodowości polskiej. Było to jedno z tragicznych wydarzeń, które dotknęły mieszkańców tej części Bieszczadów w czasie wojny. W kolejnych latach nastąpiły ogromne zmiany, które całkowicie odmieniły charakter miejscowości. Po II wojnie światowej w Mucznem nie zachował się żaden dom. Dawna wieś przestała praktycznie istnieć, a jej wcześniejsza zabudowa zniknęła. Historia miejscowości została więc w pewnym sensie przerwana.
Nowe Muczne zaczęło powstawać dopiero w latach 70.
Początki nowego osadnictwa przypadają na lata 70. XX wieku. Do Mucznego zaczęli wówczas przybywać pierwsi pracownicy leśni. To właśnie od tego okresu należy mówić o tworzeniu nowego oblicza miejscowości. W 1975 roku Muczne wraz z ogromnym obszarem leśnym ciągnącym się aż do Sianek zostało przejęte przez Urząd Rady Ministrów. Rozpoczął się wówczas kolejny, bardzo charakterystyczny etap historii tej niewielkiej miejscowości.
Zamknięta enklawa w sercu Bieszczadów
W Mucznem zorganizowano ośrodek łowiecki. Powstał tam hotel oraz drewniane wille. Poprawiono również infrastrukturę drogową. Miejscowość, która wcześniej była niewielką osadą pracowników leśnych, stała się zamkniętą enklawą. Była przeznaczona dla członków rządu oraz gości dewizowych zainteresowanych polowaniami. Nadzór nad ośrodkiem sprawował pułkownik Kazimierz Doskoczyński. Na jego cześć nazwę miejscowości zmieniono na Kazimierzowo. Nazwa ta funkcjonowała od 1 października 1977 roku do 1 kwietnia 1981 roku.
Był to zatem krótki, ale bardzo charakterystyczny okres w historii Mucznego. Miejscowość przez kilka lat funkcjonowała w zupełnie innym charakterze niż obecnie. Nie była wówczas otwartą przestrzenią turystyczną, jaką znamy dzisiaj. Jej funkcjonowanie podporządkowane było przede wszystkim działalności ośrodka łowieckiego i pobytowi określonej grupy gości.
Powrót pod zarząd leśników
Zmiana nastąpiła w 1981 roku. W maju tego roku, pod naciskiem Solidarności Bieszczadzkiej, obszar Mucznego przekazano z powrotem służbie leśnej. Miejscowość znalazła się pod zarządem Nadleśnictwa Stuposiany. Był to kolejny ważny moment w historii Mucznego. Zakończył się okres funkcjonowania miejscowości jako zamkniętej enklawy związanej z ośrodkiem łowieckim. W kolejnych dekadach Muczne zaczęło stopniowo nabierać charakteru, który znamy obecnie.
Muczne dzisiaj – niewielka miejscowość między górami i lasem
Współczesne Muczne położone jest w dolinie potoku Muczny, na wysokości około 715–735 m n.p.m. Miejscowość znajduje się pomiędzy Bukowym Berdem a Jeleniowatym. Od Stuposian dzieli ją około 10 kilometrów drogą prowadzącą przez las. Położenie Mucznego wśród rozległych kompleksów leśnych i gór sprawia, że dzisiaj jest ono jednym z cichszych i bardziej kameralnych miejsc w tej części Bieszczadów.
Nie jest to miejscowość, której charakter opiera się na dużej liczbie zabudowań czy intensywnej infrastrukturze. Jej znaczenie wynika przede wszystkim z położenia i otaczającej ją przyrody. Dla osób szukających spokojniejszej części Bieszczadów Muczne pozostaje miejscem, w którym można połączyć pobyt wśród lasów z dostępem do górskich szlaków.
Jednym z charakterystycznych obiektów współczesnego Mucznego jest drewniany kościół św. Huberta. Jest to jeden z elementów obecnego krajobrazu miejscowości, który dobrze wpisuje się w jej leśny charakter. W miejscowości jest również Jodła Elżbieta, będąca pomnikiem przyrody.
W Mucznem znajduje się duży budynek Centrum Promocji Leśnictwa. Obiekt pełni kilka funkcji. Znajduje się tutaj restauracja, dostępne są miejsca noclegowe, a także wystawa przyrodnicza. Centrum stanowi więc jedno z ważniejszych miejsc dla osób odwiedzających Muczne, szczególnie tych, które chcą połączyć pobyt w górach z poznawaniem przyrody i leśnego charakteru regionu.
Muczne jest również miejscem, z którego można rozpocząć górską wędrówkę. Z miejscowości prowadzi ścieżka na szczyt Jeleniowatego. Na szczycie znajduje się 34-metrowa wieża widokowa. Obiekt pozwala spojrzeć na bieszczadzki krajobraz z wysokości i jest jednym z punktów, które przyciągają osoby odwiedzające tę część regionu. Sama możliwość rozpoczęcia wędrówki bezpośrednio z Mucznego sprawia, że miejscowość stanowi dogodny punkt dla osób planujących górskie wycieczki.
Drugim ważnym kierunkiem jest Bukowe Berdo. Z Mucznego prowadzi tam żółty szlak. Bukowe Berdo jest jednym z najbardziej znanych miejsc w tej części Bieszczadów. Dla wielu osób jest również najpiękniejszym miejscem w całych Bieszczadach. To właśnie bliskość Bukowego Berda jest jednym z powodów, dla których Muczne jest ważnym punktem na turystycznej mapie regionu.
Nazwa Muczne kojarzona jest również z pokazową zagrodą żubrów. Przez lata była ona jednym z charakterystycznych punktów odwiedzanych przez osoby przyjeżdżające w tę część Bieszczadów. Obecnie trzeba jednak zaznaczyć istotną informację: pokazowa zagroda żubrów jest aktualnie zamknięta dla ruchu turystycznego.
Turystyka w Mucznem nie ogranicza się wyłącznie do sezonu letniego. Zimą można korzystać tutaj z przygotowanych tras biegowych.
Komentarze (0)