Bukowe Berdo to masyw górski w Bieszczadach, stanowiący grzbiet z trzema wyróżniającymi się szczytami. Najniższą kulminacją jest Szołtynia o wysokości 1201 m n.p.m., środkową Połonina Dźwiniacka mierząca 1238 m n.p.m., natomiast najwyższy punkt stanowi Bukowe Berdo osiągające 1313 m n.p.m.
Masyw wyróżnia się obecnością licznych piaskowcowych skałek, a jego wierzchowinowe partie pokryte są połoniną. Ukształtowanie zboczy jest mocno zróżnicowane. Południowo-zachodni stok opada bezpośrednio do doliny potoku Terebowiec, z kolei północne i północno-wschodnie zbocza przechodzą w rozczłonkowane grzbiety, wśród których znajdują się Obnoga o wysokości 1081 m n.p.m., Grandysowa Czuba mierząca 1026 m n.p.m. oraz Muczne osiągające 861 m n.p.m. Poprzez płytką przełęcz Bukowe Berdo łączy się bezpośrednio z masywem Krzemienia.
Z najwyższych punktów grzbietu rozciąga się rozległa panorama widokowa. Przy dobrej widoczności ze szczytu dostrzec można tereny ukraińskie, a także kluczowe wierzchołki polskich Bieszczadów, do których należą Kopa Bukowska (1320 m n.p.m.), Halicz (1333 m n.p.m.), Tarnica (1346 m n.p.m.), Szeroki Wierch, Połonina Caryńska, Połonina Wetlińska, Wielka Rawka, Mała Rawka oraz Krzemień.
Etymologia nazwy oraz historia osady Muczne
Nazwa masywu nawiązuje do dawnej kultury mieszkańców tych terenów. Bojkowie, zamieszkujący niegdyś Bieszczady, słowem „berdo” określali skaliste, strome grzbiety górskie, co bezpośrednio nawiązuje do formacji skalnych obecnych w tym paśmie. Najpopularniejszy punkt startowy na Bukowe Berdo znajduje się w osadzie Muczne. Miejscowość została założona w 1590 roku pod pierwotną nazwą Dołhyłuh. Z czasem przyjęła obecną nazwę, pochodzącą od przepływającego obok potoku.
Sposób użytkowania terenów wokół Mucznego zmieniał się na przestrzeni wieków. Od połowy XIX wieku produkowano tu potaż, a w późniejszym okresie miejscowość włączono w sieć bieszczadzkiej kolejki leśnej. W czasach powojennych na terenie osady utworzono zamknięty ośrodek łowiecki przeznaczony dla przedstawicieli władz PRL oraz ich zagranicznych gości. W osadzie przebywali między innymi prezydent Jugosławii Josip Broz Tito oraz brat szacha Iranu, książę Abd-or-Reza Pahlawi.
Warianty szlaków dojazdowych na Bukowe Berdo
Na grzbiet Bukowego Berda prowadzą dwa główne szlaki: żółty oraz niebieski, biegnący na odcinku Otryt – Wołosate. Grzbietem prowadzi szlak niebieski, z którym na północny zachód od kulminacji Szołtynia łączy się żółty szlak dojściowy z Mucznego.
Najpopularniejszym wariantem wybieranym przez turystów jest szlak żółty rozpoczynający się w Mucznem. Wejście na grzbiet do krzyżówki szlaków zajmuje średnio od godziny i 15 minut do godziny i 30 minut. Pokonanie całej trasy na najwyższy szczyt o wysokości 1313 m n.p.m. wymaga około 2,5 godziny marszu. Dystans w jedną stronę wynosi 5,6 kilometra, przy sumie podejść sięgającej 630 metrów przewyższenia. Zejście tą samą trasą do Mucznego zajmuje zazwyczaj około 1,5 godziny.
Drugim wariantem jest niebieski szlak prowadzący z Pszczelin, który dobiega do grzbietu na wysokości kulminacji Szołtynia i tam łączy się z trasą żółtą. Alternatywą dla wędrowców jest również szlak niebieski prowadzący z Wołosatego. Przejście tej trasy wymaga rezerwy czasowej wynoszącej około 3 godzin. Dystans w jedną stronę wynosi 6,8 kilometra, a przewyższenie sięga 770 metrów. Wybierając tę opcję, turyści często decydują się na wejście na Tarnicę, co wymaga poświęcenia dodatkowo nieco ponad kwadransa.
Przebieg trasy żółtej z Mucznego krok po kroku
Wędrowcy wybierający najpopularniejsze podejście z Mucznego rozpoczynają trasę marszem po drodze asfaltowej wzdłuż zabudowań osady. Po kilku minutach dociera się do punktu kasowego Bieszczadzkiego Parku Narodowego, gdzie należy zakupić bilet wstępu na teren chroniony. Dalszy odcinek prowadzi szeroką drogą leśną, sukcesywnie zyskującą na wysokości. Przy trasie rozmieszczono ławki odpoczynkowe przeznaczone dla turystów. Po około 45 minutach od startu z parkingu osiąga się granicę Bieszczadzkiego Parku Narodowego oznaczoną tablicami informacyjnymi.
Za granicą parku zaczyna się najbardziej strome podejście na tym odcinku. Końcowy fragment leśnego podejścia ułatwiają drewniane schody, które wyprowadzają wędrowców z lasu na otwartą ścieżkę dochodzącą do skrzyżowania szlaków na grzbiecie na wysokości 1201 m n.p.m. W tym miejscu z prawej strony dołącza niebieski szlak z Pszczelin.
Z punktu krzyżówki szlaków kierunek marszu na najwyższy wierzchołek wymaga skrętu w lewo. Przejście całego grzbietu zajmuje około godziny. Trasa kolejno zdobywa pierwszy wierzchołek – Szołtynię, a następnie prowadzi na Połoninę Dźwiniacką. Zaraz za drugim szczytem szlak wyraźnie obniża się w siodło grzbietowe, by po chwili ponownie wspinać się na najwyższą kulminację. Na obniżeniu za Połoniną Dźwiniacką po lewej stronie szlaku występuje krzewiasta forma jarzębiny, stanowiąca charakterystyczny element tutejszej szaty roślinnej, widoczna zwłaszcza jesienią ze względu na czerwieniejące owoce. Ostatnie podejście od siodła na główny szczyt zajmuje około 20 minut.
Na wierzchołku Bukowego Berda zainstalowano tablicę informacyjną ze szlakówką oraz ławki przeznaczone dla wędrowców. Trasa poprowadzona tą samą drogą powrotną do Mucznego zajmuje średnio 1,5 godziny. Ze względu na zróżnicowanie terenowe, relatywnie krótki dystans i dobre utrzymanie ścieżek, szlak ten jest często wybierany również przez rodziny z dziećmi.
Komentarze (0)