Świątynie trzech obrządków i papieski ślad
Wędrówkę najlepiej rozpocząć przy kościele rzymskokatolickim pw. św. Józefa, gdzie znajduje się dogodny parking i węzeł komunikacyjny. Obecna świątynia, wzniesiona w latach 1948-1951, stanęła obok zgliszcz drewnianego kościoła spalonego podczas wojny. Co ciekawe, to tutaj 9 sierpnia 1953 roku mszę świętą odprawił 33-letni wówczas ks. Karol Wojtyła, który wędrował po Bieszczadach ze studentami.
Podążając dalej, szlak odkrywa wielokulturowe oblicze wsi. Zobaczymy cerkiew greckokatolicką, będącą pierwszą taką świątynią zbudowaną w Polsce po wojnie. Kolejnym ważnym punktem jest cerkiew prawosławna, a dokładnie wierna kopia zabytku z 1805 roku, który spłonął w 2006 roku. Wraz z dzwonnicą z 1834 roku stanowi ona cenny przykład wschodniołemkowskiego budownictwa sakralnego.
Ścieżka przyrodniczo-historyczna w Komańczy, przystanek nr 13, zdj. Aleksandra Szeligowska
Przyrodnicze unikaty: od Kaukazu po świat motyli
Komańcza zaciekawia nie tylko historią, ale też rzadkimi okazami flory i fauny. Na trasie znajduje się jedyne znane w Polsce stanowisko przetacznika goryczkowatego, rośliny, której naturalnym domem jest Kaukaz i Turcja. Przypuszcza się, że roślina ta niegdyś "uciekła" z przydomowych ogródków i na stałe zadomowiła się na suchych komanieckich łąkach.
Wędrując w czerwcu i lipcu można natrafić na modraszka Rebela - jednego z najcenniejszych polskich motyli. Jego cykl życiowy jest ciekawy: larwy motyla są adoptowane przez mrówki, które karmią je w swoich mrowiskach jak własne potomstwo.
Z platformy widokowej na trasie można podziwiać szeroką panoramę na dolinę potoku Barbarka oraz szczyty Mogiły i Krzemieńca.
Klasztor - miejsce internowania Prymasa Wyszyńskiego
Ciekawym przystankiem na trasie jest Klasztor Sióstr Nazaretanek, wybudowany w stylu szwajcarskiego pensjonatu uzdrowiskowego. Miejsce to stało się ostatnim etapem internowania kardynała Stefana Wyszyńskiego (1955-1956). Prymas, mimo statusu więźnia, mógł spacerować po okolicznych lasach i łąkach. Tu też tworzył. W okresie internowania powstały takie teksty jak "Jasnogórskie Śluby Narodu Polskiego" oraz "Zapiski więzienne".
Dziś turyści mogą odwiedzić przyklasztorne mini-muzeum, w którym zachowano osobiste pamiątki po Prymasie.
Klasztor Sióstr Nazaretanek w Komańczy, zdj. Aleksandra Szeligowska
Tablica informacyjna obok klasztoru, zdj. Aleksandra Szeligowska
Wojenne echa
Ścieżka prowadzi również do miejsc upamiętniających wydarzenia z okresu II wojny światowej. Szlak mija miejsce katastrofy radzieckiego samolotu szturmowego Ił-2, który został trafiony przez niemiecką obronę przeciwlotniczą we wrześniu 1944 roku.
Innym miejscem, noszącym ślady dawnych wydarzeń, jest pomnik w kotlinie potoku Piwnego. Upamiętnia on rozstrzelanie przez gestapo 26 osób narodowości cygańskiej w sierpniu 1943 roku. Przed wojną społeczność romska stanowiła znaczną część mieszkańców Komańczy. Romowie zajmowali się kowalstwem i muzykowaniem.
Ścieżka w Komańczy to ciekawa trasa. Pozwala nie tylko na relaks w otoczeniu dzikiej przyrody, ale też na zrozumienie złożonej, wielokulturowej tożsamości tego regionu. To lekcja historii, którą odczytuje się z każdym krokiem wśród bieszczadzkich wzniesień.
Pokonanie całej pętli zajmuje około 5 godzin.
Źródła:
- P. Sieńko, S. Ogórek, W. Mrówka, T. Ogórek, Niezbędnik turystyczny - Bieszczady, Agencja Wydawnicza WiT, Piwniczna-Zdrój 2021.
- Urząd Gminy Komańcza, Ścieżka Przyrodniczo-Historyczna w Gminie Komańcza, serwis internetowy komancza.pl, (online), https://komancza.pl/s/150/sciezka-przyrodniczo-historyczna-w-gminie-komancza, dostęp: 14 maja 2026 r.
Komentarze (0)