Spacer wśród „drewnianych bohaterów”
Spacer po leskim parku daje możliwość poznania przeszłości regionu. A wszystko za sprawą rzeźb wykonanych w drewnie, z których każda opowiada historię.
Henrietta Ewa Ankwiczówna - muza wieszcza
Henrietta Ewa Ankwiczówna była muzą i niespełnioną miłością Adama Mickiewicza, którą poeta poznał w 1830 roku w Rzymie i która stała się inspiracją dla postaci Ewy Horeszkówny w „Panu Tadeuszu”.
Z Leskiem związana jest poprzez małżeństwo z Ksawerym Krasickim, właścicielem tutejszych dóbr, który w latach 1837-1839 przeprowadził przebudowę i odnowienie leskiego zamku przy udziale Wincentego Pola, przekształcając go w magnacką rezydencję.
Henrietta Ewa Ankwiczówna jest łączona również z innym miejscem w Bieszczadach - kościołem św. Michała Archanioła w Średniej Wsi, uznawanym za najstarszą drewnianą świątynię w Bieszczadach. Zamieszkiwała w pobliskim majątku Krasickich, a sam kościół w XIX wieku pełnił funkcję kaplicy dworskiej.
Piotr Kmita - słynny właściciel Leska
Pierwszą z postaci, która przykuwa wzrok swoją dumną postawą i intensywnie czerwoną szatą, jest Piotr Kmita. Tablica informacyjna przy rzeźbie, której autorem jest Jacek Golec, wskazuje, że jest to jeden z „najbardziej wpływowych ludzi I Rzeczypospolitej”. Kmita, przedstawiony z ręką na mieczu, symbolizuje dawną potęgę miasta. Piotr Kmita Sobieński był marszałkiem wielkim koronnym i uczynił z Leska swoją główną rezydencję, budując tu zamek i nadając miastu liczne przywileje.
Nieco dalej spotykamy postać znaną każdemu miłośnikowi polskiej literatury - Aleksandra Fredrę. Był wybitnym komediopisarzem i autorem takich dzieł, jak „Zemsta”, „Śluby panieńskie” i „Pan Jowialski”.
Rzeźba ukazuje go w eleganckim stroju z ozdobną muchą, trzymającego w ręku otwartą księgę. Obecność Fredry w Lesku nie jest przypadkowa. Pisarz związał się z regionem poprzez małżeństwo z Zofią z Jabłonowskich, wdową po Stanisławie Skarbku. Dzięki temu wszedł w krąg galicyjskiej arystokracji związanej z ziemią leską i okolicznymi majątkami.
Zygmunt Kaczkowski
Nieco dalej znajduje się rzeźba autorstwa Andrzeja Madziara, przedstawiająca Zygmunta Kaczkowskiego, określonego mianem „wielkiego rywala Sienkiewicza”. To postać ciekawa literacko, choć kontrowersyjna. Kaczkowski był wybitnym autorem gawęd szlacheckich urodzonym pod Leskiem. W latach 70. XIX wieku ujawniono, że Kaczkowski współpracował z wywiadem Austro-Węgier. Wywołało to skandal i praktycznie zakończyło jego karierę literacką oraz publiczną.
Sprawiedliwi wśród Narodów Świata - rodzina Zwonarzów
Przykuwającą uwagę rzeźbą jest grupa rzeźbiarska poświęcona Rodzinie Zwonarzów. Przedstawia ona mężczyznę i kobietę trzymających dzieci, a towarzysząca jej tablica zachęca do „odkrycia wielkiego sekretu” tej rodziny. W stworzenie tej rzeźby zaangażowany był cały zespół twórców: Paweł Leszega, Franciszka Zwonarz, Ryszard Wysocki oraz Józef Zwonarz.
Ten „sekret” to jedna z wyjątkowych kart w historii Leska. Józef i Franciszka Zwonarzowie podczas II wojny światowej wykazali się dużą odwagą, ukrywając w swoim domu żydowską rodzinę Wallachów. Dzięki ich heroizmowi pięć osób ocalało z Holocaustu, za co Zwonarzowie zostali uhonorowani tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata.
Technologia w służbie tradycji
To, co wyróżnia leski projekt, to jego interaktywność. Przy każdej figurze umieszczono specjalne tablice z kodami QR, które po zeskanowaniu przenoszą użytkownika na stronę internetową www.poznajhistorie.pl. Dzięki temu każdy spacerowicz może wysłuchać profesjonalnie przygotowanego nagrania audio o danej postaci.
Projekt ten został zrealizowany przez Bieszczadzki Dom Kultury dzięki dofinansowaniu ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu SYNERGIE.
Drewniane rzeźby w parku w Lesku to coś więcej niż tylko dekoracja przestrzeni miejskiej. To swoisty most łączący współczesność z bogatą, często trudną, ale też inspirującą historią regionu. Dzięki połączeniu tradycyjnego rzeźbiarstwa z nowoczesną technologią audioprzewodników, Lesko stworzyło unikalną przestrzeń, w której spacer staje się fascynującą podróżą przez wieki. Odwiedzając to miejsce, warto na chwilę przystanąć przy każdej z figur, zeskanować kod i pozwolić, by „drewniani strażnicy” opowiedzieli nam swoją historię.
Źródła:
- Bieszczadzki Dom Kultury w Lesku - dokumentacja projektu historyczno-edukacyjnego „Poznaj historię - audioprzewodnik”.
- Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego - informacje o programie dotacyjnym SYNERGIE, w ramach którego zrealizowano ścieżkę rzeźbiarską.
- Tablice informacyjne w parku miejskim w Lesku.
- Urząd Miasta i Gminy Lesko, www.lesko.pl.
Komentarze (0)