San w Bieszczadach. Rzeka ma swój początek w okolicach Sianek i płynie przez ponad 440 kilometrów [ZDJĘCIA, WIDEO]

San to rzeka w południowo-wschodniej części Polski, będąca prawobrzeżnym dopływem Wisły. Jej długość to ponad 440 kilometrów, z czego 54 kilometry przebiegają na granicy między Polską a Ukrainą.

Źródło Sanu w Bieszczadach

San rozpoczyna swój bieg na wysokości około 925 m n.p.m w pobliżu miejscowości Sianki. Na granicy Polski i Ukrainy, przy monolicie granicznym oznaczonym numerem 224, znajduje się źródło jego pierwszego dopływu. Na tym znaku, geografowie z Uniwersytetu Lwowskiego w 1996 roku zawiesili tablicę błędnie informującą, że jest to dokładne miejsce początku rzeki. Rzeczywiste główne źródło Sanu zlokalizowane jest wyżej, około 300 metrów na południowych zachód od obelisku, w centrum śródleśnej polany. Można tam dotrzeć wyznaczoną ścieżką turystyczną, która rozpoczyna się na parkingu w Bukowcu. Po drodze warto zboczyć lekko z trasy odwiedzając Beniową, następnie Grób Hrabiny, a z punktu widokowego rzucić okiem na ukraińskie Sianki. Dalej droga prowadzi już do Źródeł Sanu.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Grób Hrabiny. Odkryj magiczne miejsce w sercu Bieszczad [ZDJĘCIA, WIDEO]

Górny i Dolny bieg rzeki San

San w górnym biegu płynie na północny zachód, przepływa przez Bieszczady, gdzie tworzy malowniczy przełom pomiędzy Otrytem a Tołstą. Na tym odcinku utworzono dwa sztuczne zbiorniki wodne: Jezioro Solińskie i Jezioro Myczkowieckie. Następnie w okolicach Sanoka skręca na północ i przepływa przez Pogórze Środkowobeskidzkie oddzielając od siebie Pogórze Przemyskie i Pogórze Dynowskie. Dalej dociera do Dynowa i meandrując dopływa do Przemyśla. Pierwszy odcinek Sanu - od Bieszczadów do Przemyśla – jest rzeką górską. Dalej płynie Doliną Dolnego Sanu, stanowiącą część Kotliny Sandomierskiej. Rzeka uchodzi do Wisły na północny wschód od Sandomierza.

Przyglądając się dokładnie dolinom Sanu podzielimy ją na dwa odcinki: górną, przy której zlokalizowane są takie miasta jak Lesko, Zagórz, Sanok, Dynów, Dubiecko i Przemyśl oraz dolną nad którą leży Jarosław, Radymno, Sieniawa, Leżajsk, Ulanów, Rudnik nad Sanem, Nisko i Stalowa Wola.

Górny odcinek Sanu jest zasobny w ryby a odcinek od Zwierzynia do ujścia Hoczewki to specjalne łowisko ochronne. Jest to raj dla wędkarzy muchowych. Dopuszczona metoda połowu to "sztuczna muszka" i obowiązuje zasada „złów i wypuść” popularnie zwana „no kill”. Występują tu pstrągi potokowe, lipienie jak również głowacice

– czytamy na stronie internetowej PTTK.

Na całej długości Sanu znajdują się liczne rezerwaty, parki krajobrazowe czy obszary Natura 2000. Wrażeń wizualnych dostarczą wam także malownicze przełomy Sanu, flisz karpacki i wodne bystrza.

Początki osadnictwa na terenie dorzecza Sanu

Początki osadnictwa celtyckiego na terenie dorzecza Sanu sięgają IV wieku p.n.e. Celtowie osiedlili się w południowej części dorzecza, nad górnym i środkowym Sanem, w okolicach dzisiejszego Sanoka. Na terenie tym do chwili obecnej zlokalizowano 26 stanowisk archeologicznych z materiałami, które należy przypisać kulturze celtyckiej. Do najlepiej przebadanych należą osady w miejscowościach Pakoszówka, Sanok-Biała Góra oraz Trepcza. Na stanowisku w miejscowości Trepcza jeszcze w latach 60. XX wieku znaleziono między innymi złotego statera celtyckiego.

ZOBACZ RÓWNIEŻ: Historia starej fotografii. Wspomnienie o zatopionej wiosce

Do kolonizacji ziem w górnym dorzeczu Sanu głównie na prawie wołoskim prowadzonej przez rody Balów, Kmitów i Herburtów, doszło dopiero na przełomie XIV i XV wieku. Osadnictwo wołoskie dało początek zamieszkującym te tereny grupom etnicznym wschodniosłowiańskiej proweniencji: Łemkom i Bojkom. W wyniku powojennych przesiedleń oraz Akcji „Wisła” górne i środkowe dorzecze Sanu opuściła ludność tych ziem pochodzenia ukraińsko-ruskiego. Rozproszone enklawy tej grupy pozostały w dorzeczu Osławy.

Popularne miejsce turystyczne

Współczesny San, choć w pewnym stopniu zmieniony przez działalność człowieka, wciąż zachowuje swój naturalny urok. Różnorodność fauny i flory, krajobraz malowany przez bieg wód, to wszystko sprawia, że San jest także popularnym miejscem wypoczynku i turystyki. Kajakarstwo, wędkarstwo, czy też piesze wędrówki po malowniczych szlakach to tylko niektóre z atrakcji, które przyciągają do tego miejsca miłośników natury z całego kraju i zagranicy. Jednym z wydarzeń organizowanych regularnie jest spływ kajakowy Błękitną Wstęgą Sanu, gdzie kajakarze z różnych zakątów Polski przepływają malowniczą rzeką 37 kilometrów ze Zwierzynia przez Lesko do Sanoka.