Ostatnie zdjęcie „bieszczadzkiego smoka” opublikowało Nadleśnictwo Baligród, a jego autorem jest Damian Stemulak. Fotografia pokazuje pięknego przedstawiciela tego gatunku, który pojawia się w Bieszczadach coraz częściej. To idealny moment, by przypomnieć, jak niezwykłe są salamandry plamiste, dlaczego zasługują na naszą uwagę i ochronę oraz jak możemy pomóc im przetrwać.
Salamandra plamista jest jednym z najbardziej charakterystycznych i rozpoznawalnych płazów występujących w Polsce. Nie bez powodu bywa nazywana „bieszczadzkim smokiem” – jej czarne, błyszczące ciało pokryte żółtymi lub pomarańczowymi plamami nadaje jej niezwykły wygląd. Co ciekawe, układ tych plam jest unikalny dla każdego osobnika, podobnie jak linie papilarne u ludzi. Płaz ten jest aktywny głównie nocą oraz w wilgotne dni, gdyż nie znosi upałów i suchego powietrza. Spotkać go można przede wszystkim w cienistych, wilgotnych lasach oraz w pobliżu strumieni i źródeł wody.
Jak informują Lasy Państwowe, na bokach głowy salamandry znajdują się gruczoły wydzielające toksyczny jad. Choć substancja ta nie jest groźna dla człowieka, może podrażniać oczy i skutecznie odstrasza drapieżniki. Dzięki tej zdolności salamandra nie ma wielu naturalnych wrogów – największym zagrożeniem dla niej pozostaje człowiek.
Życie w cieniu wilgotnych lasów
Salamandry plamiste rozmnażają się w sposób nietypowy jak na płazy. Samice nie składają jaj, lecz „rodzą” larwy bezpośrednio do wody. Dla nich jest to spore wyzwanie, gdyż dorosłe osobniki nie potrafią pływać. Larwy rozwijają się w potokach i są wyjątkowo drapieżne – polują na drobne organizmy wodne. Po kilku miesiącach przeobrażają się w dorosłe salamandry, które opuszczają wodę i wiodą skryte życie w ściółce leśnej.
Zagrożeniem są dla niej samochody, a wybetonowywanie brzegów potoków górskich powoduje, iż dorosłe osobniki wpadają do wody i topią się
– informują Lasy Państwowe.
Jak chronić bieszczadzkie salamandry?
Chociaż salamandra plamista jest gatunkiem chronionym, jej populacja zmniejsza się w wyniku działalności człowieka. Jednym z kluczowych zagrożeń jest ruch drogowy – płazy często poruszają się po asfalcie, zwłaszcza w wilgotne dni, co naraża je na śmiertelne wypadki. Zwolnienie i zwiększona ostrożność kierowców mogą znacząco zmniejszyć liczbę ginących osobników. Istotnym problemem pozostaje również degradacja środowiska, szczególnie zanieczyszczenie wód. Dbanie o czystość rzek, strumieni i lasów to nie tylko ochrona przyrody, ale także wsparcie dla populacji tych płazów. Nie bez znaczenia jest edukacja i budowanie świadomości społecznej – informowanie turystów oraz mieszkańców o obecności salamander i ich roli w ekosystemie może skutecznie ograniczyć przypadkowe zagrożenia. Kluczowe jest także zachowanie naturalnych siedlisk, takich jak mokradła, strumienie i wilgotne lasy, które zapewniają salamandrom odpowiednie warunki do życia i rozrodu. Ochrona tych delikatnych ekosystemów powinna stać się priorytetem, jeśli zależy nam na przyszłości tego wyjątkowego gatunku.
Komentarze (0)