Bieg Tropem Wilczym w Ustrzykach Dolnych. Wyjątkowy hołd dla Żołnierzy Wyklętych [ZDJĘCIA]

W Bieszczadach odbyły się w tym roku dwa biegi w ramach ogólnopolskiego przedsięwzięcia „Tropem Wilczym”. Jednym z miast gospodarzy były Ustrzyki Dolne. Wydarzenie zgromadziło uczestników w różnym wieku i przyciągnęło zarówno mieszkańców regionu, jak i osoby spoza powiatu bieszczadzkiego. Centrum organizacyjnym biegu był Bieszczadzki Zespół Szkół Zawodowych w Ustrzykach Dolnych, gdzie zlokalizowano start, metę oraz „zaplecze” wydarzenia.

Od leśnej inicjatywy do ogólnopolskiego projektu

Bieg „Tropem Wilczym. Bieg Pamięci Żołnierzy Wyklętych” zainaugurowano w 2013 roku. Pierwsza edycja, zorganizowana przez pasjonatów historii i działaczy społecznych w lesie w okolicach Zalewu Zegrzyńskiego, miała charakter surwiwalowy i zgromadziła kilkadziesiąt osób. Już w 2014 roku, dzięki zaangażowaniu Fundacja Tropem Wilczym, wydarzenie nabrało rozmachu i stało się dużym przedsięwzięciem stołecznym. W Warszawie wystartowało wówczas 1500 uczestników, a kolejne edycje odbywały się między innymi w Parku Skaryszewskim i na Forcie Bema. Od 2015 roku bieg przyjął formułę ogólnopolską i na stałe wpisał się w kalendarz wydarzeń sportowych w Polsce.

Największą skalę projekt osiągnął w 2020 roku. W biegu wzięło udział ponad 75 tysięcy uczestników w 370 lokalizacjach – w około 300 miastach w Polsce, 9 miastach zagranicznych (między innymi w Chicago, Londynie, Nowym Jorku, Wiedniu i Wilnie) oraz w 50 miastach, gdzie organizowano biegi garnizonowe. Wydarzenie odbyło się również w siedmiu misjach wojskowych poza granicami kraju, między innymi w Afganistanie, Iraku, Kosowie i Rumunii. Hołd Żołnierzom Wyklętym oddawali tam nie tylko polscy żołnierze, ale także przedstawiciele innych armii z USA, Węgier, Danii i Ukrainy.

Fot. Kamil Mielnikiewicz

Znaczenie biegu wpisuje się w kontekst ustanowionego w 2011 roku Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”, obchodzonego 1 marca. Święto to upamiętnia żołnierzy polskiego podziemia antykomunistycznego i antysowieckiego, działającego w latach 1944–1963 na terenie przedwojennych granic Rzeczypospolitej.

Symboliczne 1963 metry

Stałym elementem każdej edycji jest dystans 1963 metrów. Liczba ta nawiązuje do roku śmierci ostatniego z Żołnierzy Wyklętych – Józef Franczak, ps. „Lalek”, który zginął 21 października 1963 roku podczas obławy w Majdanie Kozic Górnych pod Piaskami.

Żołnierze Wyklęci pozostali wierni złożonej przysiędze wojskowej i nie podjęli współpracy z władzą komunistyczną. W okresie PRL propaganda określała ich mianem faszystów i bandytów, pozbawiając ich praw oraz poddając represjom ze strony struktur Urzędu Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej. Liczbę członków organizacji i grup konspiracyjnych szacuje się na 120–180 tysięcy osób. Według wciąż niepełnych danych w latach 1944–1956 zginęło blisko 9 tysięcy żołnierzy podziemia, a ponad 4 tysiące osób skazano na karę śmierci.

Ustrzyki Dolne: sport i pamięć

W Ustrzykach Dolnych organizatorzy przygotowali trzy kategorie: bieg rodzinny na 1963 metry, bieg główny na 7 kilometrów oraz marsz Nordic Walking na dystansie 5 kilometrów.

Start i meta znajdowały się przy Bieszczadzkim Zespole Szkół Zawodowych w Ustrzykach Dolnych, a w budynku szkoły przygotowano stoiska Warsztatów Terapii Zajęciowej w Ustrzykach Dolnych, Nadleśnictwa Ustrzyki Dolne, Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej, Bieszczadzkiego Centrum Dziedzictwa Kulturowego w Ustrzykach Dolnych, Bieszczadzkiego Parku Narodowego, Komendy Powiatowej Policji w Ustrzykach Dolnych, Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Ustrzykach Dolnych oraz wojska.

Fot. Kamil Mielnikiewicz

Wydarzenie rozpoczęło się chwilę przed godziną 12:00, kiedy zawodnicy ustawili się na starcie. Wszystkich zgromadzonych przywitał Marek Andruch, starosta powiatu bieszczadzkiego. Punktualnie w południe wystartowały biegi na 1963 metry i 7 kilometrów, a chwilę później uczestnicy marszu Nordic Walking.

Choć wydarzenie miało przede wszystkim wymiar symboliczny i edukacyjny, na trasie nie zabrakło sportowej rywalizacji. Wśród uczestników znaleźli się nie tylko mieszkańcy Ustrzyk Dolnych i okolicznych miejscowości, lecz także osoby z Rzeszowa, Krosna czy Łańcuta.

Wyniki rywalizacji w Ustrzykach Dolnych

W biegu na 1963 metry wśród mężczyzn zwyciężyli:

1. Kacper Kaszany (2012, Ustrzyki Dolne) – 06:26
2. Michał Jakubik (2009, Ustrzyki Dolne) – 06:35
3. Gniewosz Sowa (2016, Ustrzyki Dolne) – 07:27

W biegu na 1963 metry wśród kobiet najlepsze były:

1. Lena Pereślucha (2013, Ustrzyki Dolne) – 06:50
2. Róża Sowa (2012, Ustrzyki Dolne) – 07:09
3. Dagmara Podkalicka (2013, Teleśnica) – 07:39

Fot. Kamil Mielnikiewicz

Na dystansie 7 kilometrów wśród mężczyzn zwyciężyli:

1. Karol Kaszany (2008, Ustrzyki Dolne) – 24:03
2. Marcin Starzyński (1982, Ustrzyki Dolne) – 26:15
3. Igor Majer (1994, Ustrzyki Dolne) – 29:31

Na dystansie 7 kilometrów wśród kpbiet zwyciężyły: 

1. Maria Domiszewska (1966, Ustrzyki Dolne) – 29:48
2. Dominika Szkafarak (1989, Ustrzyki Dolne) – 32:16
3. Monika Wajda (1976, Ustrzyki Dolne) – 32:29 

Wyniki biegu na dystansie 1963 metry - TUTAJ

Wyniki biegu na dystansie 7 kilometrów - TUTAJ

Marsz Nordic Walking - TUTAJ

Służby mundurowe - TUTAJ

Kategorie wiekowe - TUTAJ

Organizacja i atmosfera

Bieg przebiegł sprawnie pod względem organizacyjnym. Wydarzenie zabezpieczyły odpowiednie służby, a sprzyjająca pogoda – ciepła i słoneczna – stanowiła dodatkowy atut. Całość poprowadził Krzysztof Mendzios, dyrektor Bieszczadzkie Centrum Dziedzictwa Kulturowego w Ustrzykach Dolnych, natomiast głównym koordynatorem biegu był Paweł Germański, dyrektor Bieszczadzki Zespół Szkół Zawodowych w Ustrzykach Dolnych.

Wydarzenie w Ustrzykach Dolnych pokazało, że idea łączenia aktywności sportowej z edukacją historyczną znajduje szerokie grono odbiorców. Wspólne bieganie stało się okazją nie tylko do sportowej rywalizacji, lecz przede wszystkim do podtrzymywania pamięci o żołnierzach powojennego podziemia niepodległościowego.