Niedźwiedzie zazwyczaj starają się unikać kontaktu z ludźmi i nie traktują człowieka jako potencjalnej ofiary – nie będą próbowały cię zjeść. Jednak zdarzają się osobniki przyzwyczajone do obecności ludzi, które nauczyły się korzystać z jedzenia pozostawionego przez ludzi, na przykład w śmietnikach lub porzuconych odpadach. Takie niedźwiedzie mogą celowo zbliżać się do ludzi w poszukiwaniu pożywienia. Choć przypadki te są w Polsce rzadkością, w Bieszczadach i ich bliskiej okolicy obserwujemy ich coraz więcej.
Bądź odpowiedzialnym turystą. Z życia wzięte
W ubiegłym roku, późnym wieczorem, kiedy przejeżdżaliśmy obok parkingu w jednej z bieszczadzkich miejscowości, zauważyliśmy turystę chodzącego w klapkach, niekompletnie ubranego i świecącego latarką. Wyraźnie czegoś szukał. Zapytałam, czy możemy mu pomóc. Odpowiedział, że przed chwilą zobaczył niedźwiedzicę z małymi przy płocie domku, w którym przebywał, i teraz próbuje ją odnaleźć, żeby zrobić zdjęcia (!). Toż to czyste szaleństwo!
Taka nieznajomość zachowań zwierząt może skończyć się tragicznie. Narażanie się na bliskie spotkanie z niedźwiedziem to ogromne ryzyko, które może prowadzić do tragicznej w skutkach sytuacji.A spotkanie z niedźwiedzicą chroniącą swoje młode jest wyjątkowo niebezpieczne.
Turyści często nie zdają sobie sprawy, że takie działania mogą sprowokować atak. Niedźwiedzie są ostrożne, jednak nie są płochliwe i takie niespodziewane spotkanie, np. podczas żerowania lub w pobliżu gawry, może zakończyć się dramatycznie.
Jak przygotować się na takie niecodzienne wydarzenie i co zrobić, gdy stanie się rzeczywistością?
Przed wyjściem na bieszczadzkie szlaki koniecznie zapoznaj się z naszym poradnikiem. Dowiesz się z niego, jak bezpiecznie poruszać się po bieszczadzkich szlakach i jak reagować w przypadku spotkania z niedźwiedziem, zapewniając tym samym bezpieczeństwo sobie i swoim towarzyszom. Wiedza na temat lokalnej fauny jest kluczowa, aby cieszyć się pięknem bieszczadzkiej przyrody bez narażania się na niepotrzebne ryzyko.
Zanim na swojej drodze spotkasz niedźwiedzia
- Podczas bieszczadzkich wędrówek po lesie, szczególnie poza szlakami, postaraj się by zwierzęta Cię słyszały. Śpiewaj, rozmawiaj lub gwizdaj, aby wiedziały o Twojej obecności. Niedźwiedzie zazwyczaj starają się unikać ludzi, więc w ten sposób dasz im szansę na oddalenie się lub zasygnalizowanie swojej obecności.
- Bądź czujny - nasłuchuj odgłosów i obserwuj teren, aby zauważyć ewentualne oznaki obecności niedźwiedzia.
- Zwracaj uwagę na świeże ślady takie jak odchody, tropy łap czy spore zadrapania na drzewach. Jeśli je zauważysz, nie podążaj w ich kierunku - zmień trasę.
- Przechowuj jedzenie w szczelnych pojemnikach i nie zostawiaj resztek jedzenia ani odpadków tam, gdzie jadłeś. Mocne zapachy mogą przyciągać niedźwiedzie.
- Jeśli możesz omijaj gęstwiny i młodniki ponieważ w takich miejscach niedźwiedzie często odpoczywają.
- Jeżeli towarzyszy Ci pies - koniecznie trzymaj go na smyczy.
- Nigdy nie próbuj wabić niedźwiedzi jedzeniem, nie podchodź do nich, aby zrobić zdjęcie, ani nie przeszkadzaj im podczas zimowego snu. Takie nieodpowiedzialne zachowania mogą mieć tragiczne skutki – zarówno dla ciebie, jak i dla niedźwiedzia.
Co robić gdy spotkasz niedźwiedzia
Podczas bezpośredniego spotkania z niedźwiedziem kluczowe jest zachowanie spokoju. Nie wpadaj w panikę ani nie próbuj uciekać. Zamiast tego, postaraj się ocenić sytuację. Pod żadnym pozorem nie zbliżaj sie do niego.
- Jeśli niedźwiedź nie jest świadomy twojej obecności, wycofaj się cicho i powoli, kiedy nie patrzy w twoją stronę. Obserwuj go, ale nie krzycz, aby go nie zaskoczyć i nie sprowokować do ataku.
- Jeśli spotkasz młodego, ciekawskiego niedźwiedzia, pamiętaj, że jego matka prawdopodobnie jest niedaleko. Natychmiast zawróć i opuść to miejsce tą samą drogą, którą przyszedłeś.
- Podczas bliskiego spotkania nie patrz niedźwiedziowi w oczy, ponieważ to dla zwierząt sygnał agresji. Jeśli niedźwiedź się zbliża, pozostań na miejscu i mów stanowczym, ale spokojnym głosem. Jeśli się zatrzyma, zwiększ dystans, wycofując się powoli. Postaraj się zejść mu z drogi – być może tylko tego oczekuje.
- Jeśli niedźwiedź został sprowokowany, jak najszybciej zasygnalizuj mu swoje pokojowe intencje. Mów głośno i nie wykonuj gwałtownych ruchów. Opuść miejsce spokojnie, nigdy nie biegnij. Szarżujący niedźwiedź często chce tylko przestraszyć intruza i wycofa się, zanim dojdzie do bezpośredniego kontaktu. Fizyczne ataki są rzadkością.
- Jeśli widzisz, że dojdzie do bezpośredniego ataku, spróbuj odwrócić uwagę niedźwiedzia, kładąc przed sobą jakiś przedmiot np. plecak czy kurtkę.
- Jeśli spotkanie z niedźwiedziem przerodzi się w bezpośrednie zagrożenie, połóż się na brzuchu, lekko rozchyl nogi i spleć palce za głową. W ten sposób osłonisz głowę i kark. Zachowuj się biernie, aby wyglądać mniej groźnie. Kiedy niedźwiedź uzna, że nie stanowisz zagrożenia, odejdzie.
Warto wiedzieć, że przypadki agresywnych zachowań niedźwiedzi wobec ludzi w Polsce są rzadkością. Mimo iż każde bliskie spotkanie z tymi zwierzętami może być groźne, rzeczywiste ryzyko jest zazwyczaj mniejsze, niż się powszechnie uważa. Incydenty najczęściej mają miejsce, gdy niedźwiedź zostanie zaskoczony. Na przykład, turyści wędrujący pod wiatr mogą niespodziewanie natknąć się na niedźwiedzia zajętego poszukiwaniem pożywienia lub odpoczynkiem w gęstych zaroślach. Podobnie, osoby szukające w młodnikach zrzuconych poroży jeleni mogą nagle stanąć oko w oko z niedźwiedziem, który nie spodziewał się ich obecności.
Niedźwiedź w Bieszczadach/fot. B. Prystasz/Fb Nadleśnictwo Baligród
Niedźwiedź stojący na tylnych łapach bada otoczenie, aby zweryfikować informacje zdobyte za pomocą słuchu i węchu. Wbrew popularnym przekonaniom z filmów, to że niedźwiedź stoi na dwóch łapach nie oznacza, że zamierza zaatakować.
Życzymy Wam (i sobie również), aby takie bliskie spotkanie nigdy nie miało miejsca.
Chcesz być na bieżąco z informacjami o Bieszczadach? Śledź nas na wBieszczady.pl!
Źródła:
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska
- carpathianbear.pl
Komentarze (0)