Jak napisano na stronie internetowej Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO, lasy te „stanowią znakomity przykład stosunkowo nienaruszonych, złożonych lasów strefy umiarkowanej i wykazują szerokie spektrum kompleksowych wzorców ekologicznych i procesów czystych i mieszanych drzewostanów buka europejskiego w różnych warunkach środowiskowych”.

buki-w-bieszczadzkim-lesie
Fot. Nadleśnictwo Baligród/fp

Prastara buczyna

Lasy o charakterze pierwotnym stwierdzono wyłącznie w najbardziej niedostępnych miejscach Bieszczadzkiego Parku.

Przyrodę Karpat Wschodnich reprezentuje Bieszczadzki Park Narodowy, utworzony 4 sierpnia 1973 r. Zajmuje on powierzchnię niemal 30 tys. ha i obejmuje ochroną najcenniejsze fragmenty przyrody obszaru polskich Karpat Wschodnich.

Buki krzywulcowe Fot. Marcin Scelina

Ochrona lasów bukowych o pierwotnym charakterze na terenie Bieszczad rozpoczęła się od ustanowienia pierwszego przyrodniczego rezerwatu „U źródeł Solinki” i „Wetliny” w 1958 r. W 1973 r. utworzono Bieszczadzki Park Narodowy. A powstały w 1981 r. rezerwat „Puszczy Bukowej nad Sanem” został włączony w obręb parku narodowego w 1991 r.

Zobacz również: Cerkiew w Smolniku – światowe dziedzictwo UNESCO

Rezerwaty bukowe z Bieszczadzkiego Parku Narodowego mają łączną powierzchnię blisko 3300 ha i stanowią 11% powierzchni BdPN. Znajdują się one w Paśmie Granicznym i dolinie Górnej Solinki, na zboczach Połoniny Wetlińskiej i Smereka. A także w dolinie Terebowca i dolinie Wołosatki. Poza obszarem Parku pozostały niewielkie fragmenty lasów, które można by określić mianem pierwotnych. Są to przede wszystkim tereny między Rabią Skałą, a Strybem. 

Buki pastwiskowe/fot. Marcin Scelina

Jak zaznaczono na stronie internetowej Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO, lasy te

stanowią znakomity przykład stosunkowo nienaruszonych, złożonych lasów strefy umiarkowanej i wykazują szerokie spektrum kompleksowych wzorców ekologicznych i procesów czystych i mieszanych drzewostanów buka europejskiego w różnych warunkach środowiskowych

Korzyści i konsekwencje wpisu na listę UNECO

Uzyskanie marki światowego dziedzictwa może przyczynić się do zwiększenia zainteresowana miejscem ze strony zagranicznych turystów. Tak było w przypadku lasów bukowych na Słowacji i na Ukrainie. 

fot. UNESCO Twitter

Natomiast sam wpis na listę nie zmienia statusu ochrony obiektu, którą określają przepisy prawa narodowego. W przypadku BdPN jest to Ustawa o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. W przypadku zagrożenia, obiekty z listy mogą liczyć na wsparcie UNESCO – finansowe, polityczne, eksperckie i medialne. 

Ciekawostka: Karpackie lasy pierwotne znalazły się na tej samej liście co m.in. Wielka Rafa Koralowa w Australii, Park Wulkanów na Hawajach, Park Narodowy Yellowstone oraz dotąd jedyna w Polsce Puszcza Białowieska.