Chłopak z Polany i wojenne losy
Ignacy Zatwarnicki urodził się 20 sierpnia 1920 roku w Polanie, miejscowości położonej u podnóża Otrytu, która przed wojną była jedną z nielicznych polskich enklaw w tej części Bieszczadów. Już jako młody chłopiec poczuł magię tych gór, a wielkie wrażenie wywarł na nim Zjazd Górski w Sanoku w 1936 roku.
Podczas II wojny światowej jego doskonała znajomość terenu stała się bezcenna. Jako żołnierz Związku Walki Zbrojnej pełnił funkcję kuriera transgranicznego. Przenosił broń i przeprowadzał polskich oficerów przez "zieloną granicę" na Węgry. Jedna z jego tras wiodła przez Otryt, Sękowiec, Zatwarnicę, Połoninę Wetlińską, aż po Małą i Wielką Rawkę.
Pionier na bieszczadzkich szlakach
Po wojnie "Ignac" zamieszkał w Sanoku, gdzie związał się zawodowo z górnictwem naftowym, jednak to turystyka stała się jego prawdziwą pasją. W 1951 roku został członkiem oddziału PTTK w Sanoku i jako jeden z pierwszych, obok takich postaci jak Władysław Krygowski, zaczął przemierzać dzikie i niebezpieczne wówczas bieszczadzkie bezdroża.
Zatwarnicki był inicjatorem akcji znakowania szlaków w regionie. To właśnie jemu zawdzięczamy m.in. malowniczy szlak wiodący z Sanoka na Chryszczatą. Nie tylko wytyczał trasy, ale również dbał o ich stan techniczny, kontrolując przed każdym sezonem oznakowanie i infrastrukturę schronisk.
"Ignac" - dusza towarzystwa i nauczyciel
Dla wielu pokoleń turystów Ignacy Zatwarnicki był kimś więcej niż tylko bieszczadzkim przewodnikiem. W środowisku przewodnickim od Sanoka po Tatry znany był pod sympatycznym skrótem swojego imienia - jako "Ignac". Prowadził liczne obozy wędrotne i rajdy, podczas których dał się poznać jako gawędziarz, snujący przy ogniskach opowieści o historii i legendach Beskidów Wschodnich. Był człowiekiem instytucją:
- W 1961 roku został pierwszym przewodniczącym Koła Przewodników w Sanoku.
- Był jednym z współzałożycieli Grupy Bieszczadzkiej GOPR.
- W latach 1979-1989 pełnił funkcję prezesa sanockiego Oddziału PTTK.
- Jako egzaminator w komisjach przewodnickich uchodził za wymagającego, ale sprawiedliwego mistrza.
Nie tylko góry
Zatwarnicki angażował się również w życie sportowe Sanoka. Był działaczem klubu piłkarskiego Górnik Sanok i jako zastępca przewodniczącego rady koła przyczynił się do historycznego awansu piłkarzy do III ligi w 1956 roku.
Publikował także artykuły w lokalnych i turystycznych czasopismach, takich jak "Sanocjana" czy "Nasze Połoniny".
Dziedzictwo w Komańczy
Ignacy Zatwarnicki zmarł 17 marca 2004 roku w Sanoku i spoczął na tamtejszym Cmentarzu Centralnym. Jego zasługi zostały uhonorowane licznymi odznaczeniami, w tym tytułem Członka Honorowego PTTK.
Trwałym pomnikiem jego pamięci jest schronisko PTTK w Komańczy (obecnie Leśna Willa PTTK), któremu w 2010 roku nadano jego imię.
Do dziś, wspominając "Ignaca" przewodnicy bieszczadzccy przywołują piosenkę, którą bardzo lubił:
Bieszczady, góry mych marzeń, snów... Bieszczady, ja do was wrócę znów...
Źródła:
- Informacje zawarte na tablicy pamiątkowej umieszczonej przy Leśnej Willi PTTK im. Ignacego Zatwarnickiego w Komańczy.
- Andrzej Zagórski, Przerzuty graniczne. Konspiracja w Sanoku w okresie okupacji, (w:) Sanok. Dzieje miasta, pod red. F. Kiryka, Kraków 1995.
Komentarze (0)