Trwają przygotowania do Bożego Ciała w najstarszym kościele katolickim w Bieszczadach

Uroczystość w zabytkowych murach

Przygotowania do procesji i świątecznej mszy widoczne są w każdej bieszczadzkiej miejscowości, ale Średnia Wieś przyciąga szczególną uwagę ze względu na swój unikatowy zabytek.

Choć we wsi od 2012 roku funkcjonuje nowy kościół pw. Świętego Jana Pawła II, który przejął rolę głównego miejsca kultu dla mieszkańców, jednak stary, drewniany kościółek pozostaje sercem lokalnej tradycji. Obecnie w tej zabytkowej świątyni msze nie odbywają się regularnie przez cały rok. Wierni gromadzą się w niej jedynie przy wyjątkowych okazjach, takich jak nadchodząca uroczystość Bożego Ciała, oraz w okresie wakacyjnym, kiedy to kościół otwiera się dla turystów i pielgrzymów.

Dziś okoliczne mieszkanki dekorowały drewniane ogrodzenie i bramy kościoła świeżymi kwiatami i zielenią, przygotowując trasę procesji.

Mieszkańcy Średniej Wsi udekorowali ogrodzenie wokół zabytkowego kościoła Narodzenia Najświętszej Maryi Panny przed uroczystością Bożego Ciała, zdj. Aleksandra Szeligowska

Perła architektury drewnianej z niezwykłą historią

Kościół pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Średniej Wsi to najstarsza drewniana świątynia rzymskokatolicka w Bieszczadach, wzniesiona w drugiej połowie XVI wieku. Jej historia jest niezwykle ciekawa: początkowo służyła jako kaplica dworska rodu Balów, by w XVII wieku stać się na pewien czas zborem protestanckim (ariańskim). Katolicy odzyskali ją w 1697 roku, a obecne wyposażenie świątynia zawdzięcza fundacji Katarzyny Balowej z 1727 roku.

Ciekawostką historyczną, o której warto pamiętać podczas odwiedzin, jest fakt, że w XIX wieku wieś tę odziedziczyła Henrietta Ewa Ankwiczówna - młodzieńcza miłość Adama Mickiewicza, która była pierwowzorem postaci Ewy Horeszkówny w "Panu Tadeuszu". Henrietta spędzała wiele czasu na modlitwie właśnie w tych zabytkowych murach.

Obecnie kościół w Średniej Wsi jest częścią Podkarpackiego Szlaku Architektury Drewnianej.

Przygotowania do uroczystości Bożego Ciała trwały przy zabytkowej bramie prowadzącej na teren kościoła, zdj. Aleksandra Szeligowska

Odrestaurowane wnętrza 

Wierni, którzy wezmą udział w uroczystościach Bożego Ciała, będą mogli podziwiać efekty zakończonych niedawno wieloletnich prac konserwatorskich. Dzięki wsparciu finansowemu m.in. z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków, odnowiono XVIII-wieczne polichromie zdobiące ściany i stropy

Obecnie wnętrze świątyni zachwyca iluzjonistycznymi detalami architektonicznymi oraz symbolicznymi przedstawieniami "Oka Opatrzności" w nawie i Ducha Świętego w prezbiterium. Dodatkowym atutem artystycznym kościoła są płaskorzeźbione stacje drogi krzyżowej oraz rzeźba "Ostatniej Wieczerzy", wykonane przez znanego bieszczadzkiego artystę - Jędrka Wasielewskiego "Połoninę". Całość tworzy niepowtarzalny klimat.

Drewniany kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Średniej Wsi należy do najcenniejszych zabytków sakralnych regionu, zdj. Aleksandra Szeligowska

To najstarszy kościół w Bieszczadach, zdj. Aleksandra Szeligowska

Tam gdzie nowoczesność spotyka się z historią...

Średnia Wieś to jedna z tych bieszczadzkich miejscowości, w których harmonijnie łączy się nowoczesność z poszanowaniem historii. Choć życie parafialne toczy się w nowym kościele, to właśnie ten najstarszy zabytek w Bieszczadach w Boże Ciało odzyskuje swoją dawną rolę.

Będąc w Bieszczadach warto obejrzeć kościół w Średniej Wsi. To doskonała okazja by podziwiać kunszt dawnych budowniczych i konserwatorów, którzy przywrócili temu miejscu blask. 

Źródła:

1. Broszura informacyjna: Historia Parafii w Średniej Wsi oraz Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Średniej Wsi, Parafia pw. Najświętszej Maryi Panny w Średniej Wsi.
2. K. Zieliński, Leksykon drewnianej architektury sakralnej województwa podkarpackiego, PRO CARPATHIA, Rzeszów 2015.