Pierwsze wzmianki o tym, że w Rzepedzi stoi cerkiew, pochodzą z 1526 roku. Budynek, który możemy podziwiać dzisiaj, jest jednak nieco młodszy – wybudowano go w 1824 roku. Przez kolejne lata był kilkukrotnie remontowany, przez co jego wygląd nieco się zmieniał. Przed II wojną światową była to główna świątynia dla lokalnej parafii. Po wojnie jej losy potoczyły się inaczej. W latach 1950–1960 budynek służył jako rzymskokatolicka kaplica na cmentarzu. Dopiero w 1976 roku grekokatolicy dostali oficjalne pozwolenie, by odprawiać w niej chociaż kilka nabożeństw w roku. Do swoich pierwotnych właścicieli cerkiew wróciła na stałe w 1987 roku.
Jak wygląda z zewnątrz?
Cerkiew w Rzepedzi to klasyczny budynek drewniany. Do jego budowy użyto techniki zrębowej, czyli układanych na sobie drewnianych bel. Z zewnątrz cała budowla jest pokryta gontem, czyli tradycyjnymi drewnianymi tabliczkami.
Dach ma kilka płaszczyzn i jedną wspólną linię szczytową (kalenicę). Na samym górze widać trzy wieżyczki ozdobione baniastymi daszkami. Nad wejściem znajduje się niewielki przedsionek, a na wieżyczkach montowane są kute z metalu krzyże, które wykonano w 1896 roku. Budynek jest ustawiony tak, że jego najważniejsza część (ołtarz) skierowana jest na wschód.
Co znajdziemy we wnętrzu?
W środku cerkiew podzielona jest na trzy główne części: babiniec (przedsionek dla wiernych), nawę (główną salę) oraz prezbiterium (miejsce przy ołtarzu). W pierwszych trzech pomieszczeniach sufity mają kształt wielobocznych namiotów, natomiast w zakrystii sufit jest całkowicie płaski. Nad wejściem zbudowano drewniany chór muzyczny z ozdobnie wygiętą barierką, a tuż nad drzwiami zachował się dawny napis pamiątkowy. Ściany wewnątrz zdobią malowidła z 1896 roku, które przedstawiają postacie oraz wzory roślinne. Bardzo ciekawym detalem jest malowidło na chórze – przedstawia ono samą cerkiew w Rzepedzi oraz katedrę unicką w Przemyślu.
Ważnym elementem jest też ikonostas, czyli ozdobna ściana z ikonami z początku XIX wieku. Przejście przez jego środkowe drzwi (tzw. carskie wrota) zdobi rzeźbiony motyw gałązek winogron. W cerkwi znajdują się również boczne ołtarze w stylu barokowym oraz wyjątkowe ikony przedstawiające Matkę Boską z Dzieciątkiem i Chrystusa.
Dzwonnica i kamienny murek
Przed cerkwią stoi drewniana dzwonnica z 1824 roku. Ma trzy piętra rozdzielone ozdobnymi listwami, a jej ściany są lekko pochylone do środka i obite pionowymi deskami. Na samym szczycie dzwonnicy znajduje się mała wieżyczka. Zarówno cerkiew, jak i znajdujący się obok dawny cmentarz, są otoczone niskim murkiem wybudowanym z prostego, dzikiego kamienia.
Komentarze (0)