Traszka karpacka to ogoniasty płaz z rodziny salamandrowatych. Jak podaje Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska na stronie monitoringu gatunków, w Polsce jej występowanie ogranicza się do Karpat i ich pogórza. Gatunek ten zamieszkuje przede wszystkim płytkie, okresowe zbiorniki wodne. Jej obecność jest więc związana nie tylko z rozległymi kompleksami leśnymi i górskimi dolinami, ale także z niewielkimi, często niepozornymi miejscami, w których okresowo gromadzi się woda. Traszka karpacka ma brązowe, gliniaste, czasem oliwkowe ubarwienie. Jej ciało może osiągać do 10 centymetrów długości, a spód jest jednolicie pomarańczowy. Charakterystyczny wygląd nie zmienia jednak faktu, że płaz ten łatwo przeoczyć. Nie jest dużym zwierzęciem, a poza okresem rozrodu przebywa na lądzie. Zimą również pozostaje poza wodą.
Jak wynika z informacji opublikowanych przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska, traszka karpacka jest objęta w Polsce ochroną ścisłą i czynną. Została również wymieniona w załącznikach II i IV dyrektywy siedliskowej Unii Europejskiej oraz w załączniku II konwencji berneńskiej. Oznacza to, że jej ochrona ma znaczenie nie tylko na poziomie krajowym, ale także międzynarodowym. Bieszczady są jednym z obszarów, na których występuje ten gatunek. W archiwalnych materiałach Bieszczadzkiego Parku Narodowego traszka karpacka została opisana jako najliczniejszy gatunek traszki w Bieszczadach, spotykany nawet na wysokości około 1100 metrów nad poziomem morza. Park podkreślał również jej karpacki charakter. To właśnie ograniczony zasięg geograficzny wyróżnia traszkę karpacką spośród wielu innych płazów. Nie jest gatunkiem występującym powszechnie w całej Polsce. Jej obecność wiąże się przede wszystkim z obszarem Karpat, dlatego stan lokalnych siedlisk ma szczególne znaczenie dla zachowania tego zwierzęcia.
Najważniejsze dla traszki są niewielkie zbiorniki, w których może się rozmnażać. Jak opisano w „Biuletynie Monitoringu Przyrody”, przygotowanym na potrzeby monitoringu gatunków, miejsca rozrodu tego płaza obejmują między innymi kałuże i koleiny na drogach gruntowych. Z punktu widzenia człowieka mogą wydawać się przypadkowymi zagłębieniami w ziemi. Dla traszki mogą jednak stanowić ważne środowisko rozrodu. Nie oznacza to, że każda kałuża jest odpowiednim miejscem dla tego gatunku. Znaczenie mają warunki panujące w zbiorniku oraz jego trwałość. W górach niewielkie akweny mogą wysychać, a ich istnienie zależy od warunków pogodowych i ukształtowania terenu. Jeśli odpowiednich miejsc jest mniej, płazy tracą możliwości rozmnażania.
Problem ten został opisany w materiałach monitoringu przyrodniczego dotyczących traszki karpackiej. W ocenie stanu ochrony gatunku w Bieszczadach zwrócono uwagę na ubytek zbiorników wodnych. Właśnie z tego powodu stan siedliska w tym obszarze oceniono jako zły. Autorzy opracowania wskazali również na wysychanie małych, nietrwałych zbiorników górskich oraz rozjeżdżanie miejsc rozrodu przez pojazdy zmotoryzowane.
Zagrożenie nie zawsze wiąże się więc z bezpośrednim zabijaniem zwierząt. Równie istotne może być niszczenie środowiska, którego potrzebują. Koleiny i kałuże na drogach gruntowych mogą tworzyć miejsca rozrodu, ale intensywny ruch pojazdów może prowadzić do ich zniszczenia oraz śmierci osobników.
Jak wynika z opracowania opublikowanego w „Biuletynie Monitoringu Przyrody”, perspektywy ochrony traszki karpackiej oceniono jako niezadowalające. Autorzy zwracali także uwagę na zagrożenia związane z patogenami płazów, w tym grzybem Batrachochytrium dendrobatidis, który powoduje śmiertelność płazów i został stwierdzony również w Polsce. Traszka karpacka pokazuje, że ochrona przyrody nie ogranicza się do zachowania wielkich lasów, górskich szczytów czy rozległych rezerwatów. Znaczenie mogą mieć również małe, sezonowe zbiorniki wodne, które na pierwszy rzut oka nie wydają się szczególnie cenne. Dla niewielkiego płaza mogą jednak decydować o możliwości rozmnażania i przetrwania lokalnej populacji.
Komentarze (0)