Cerkiew św. Michała Archanioła w Smolniku jest jednym z najbardziej wartościowych obiektów drewnianej architektury sakralnej w Bieszczadach. Jej znaczenie wykracza jednak poza region. W 2013 roku świątynia została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO wraz z innymi drewnianymi cerkwiami w Polsce i na Ukrainie. Obiekt znajduje się również na podkarpackim Szlaku Architektury Drewnianej. Za obecną formą cerkwi stoi jednak wielowiekowa, skomplikowana historia. Dzisiejsza świątynia nie jest pierwszą, która powstała w tym miejscu. Jej poprzedniczki przetrwały wojny, pożary i zmiany przynależności wyznaniowej, a po II wojnie światowej obiekt został opuszczony i przez pewien czas niszczał.
Dziś cerkiew jest filialnym kościołem rzymskokatolickim, a w ostatnim czasie poprawiono także drogę prowadzącą do zabytku. Gmina Lutowiska sfinansowała remont dojazdu ze środków własnych.
Historia cerkwi sięga XVI wieku
Historia świątyni w Smolniku nie zaczyna się w 1791 roku, kiedy ukończono obecny budynek. Najstarsza znana wzmianka o prawosławnej cerkwi w tej miejscowości pochodzi z 1589 roku. Wcześniej w Smolniku istniały kolejne drewniane świątynie. Dzisiejsza cerkiew jest więc częścią znacznie dłuższej historii miejsca, w którym przez stulecia funkcjonowała wspólnota religijna. Obecna świątynia została ukończona w 1791 roku. Przez następne dziesięciolecia pełniła funkcję cerkwi greckokatolickiej. Jej dzieje były związane nie tylko ze zmianami religijnymi, ale również z wydarzeniami, które po II wojnie światowej całkowicie zmieniły sytuację miejscowej ludności.
Przełomowym momentem w historii świątyni był 1951 rok. W wyniku zmian granicznych oraz wysiedlenia miejscowej ludności cerkiew została opuszczona. Pozbawiony swojej dotychczasowej funkcji obiekt przez pewien czas nie był odpowiednio zabezpieczony. Był dewastowany i rozgrabiany, a następnie wykorzystywano go jako magazyn. W kolejnych latach zaczęto podejmować działania mające na celu ochronę zabytku oraz poprawę jego stanu. Był to ważny etap w historii obiektu, który pozwolił zachować świątynię do dziś.
Kolejna istotna zmiana nastąpiła w 1974 roku. Od tego czasu cerkiew pełni funkcję filialnego kościoła rzymskokatolickiego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, należącego do parafii św. Stanisława Biskupa w Lutowiskach.
Zmiana funkcji świątyni była kolejnym etapem jej historii, która obejmuje kilka okresów związanych z różnymi wspólnotami i przemianami zachodzącymi w tej części Bieszczadów.
PRZECZYTAJ WIĘCEJ: Ma ponad 200 lat, ale jej historia zaczęła się dużo wcześniej. To jedna z najważniejszych cerkwi w Bieszczadach
Zabytek na liście UNESCO
Znaczenie cerkwi zostało potwierdzone również poprzez jej wpis na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 2013 roku. Smolnicka świątynia znalazła się na niej wraz z innymi drewnianymi cerkwiami znajdującymi się na terenie Polski i Ukrainy. Dla Gminy Lutowiska jest to szczególnie istotne, ponieważ – jak podkreśla wójt Janusz Krupa – cerkiew w Smolniku jest jedynym obiektem w gminie wpisanym na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Lepszy dojazd do zabytkowej cerkwi
W ostatnim czasie Gmina Lutowiska przeprowadziła remont drogi prowadzącej do cerkwi w Smolniku. Inwestycja dotyczyła więc nie samego zabytkowego obiektu, lecz infrastruktury umożliwiającej dotarcie do niego. Jak informuje Janusz Krupa, wójt Gminy Lutowiska, była to ważna inwestycja drogowa dla gminy. Nowy dojazd ma poprawić komfort i bezpieczeństwo zarówno mieszkańców, jak i osób odwiedzających to miejsce.
Nowy dojazd do zabytkowej cerkwi w Smolniku znacząco poprawi komfort i bezpieczeństwo, zarówno mieszkańców, jak i odwiedzających nas gości. Miejsce to jest dla nas absolutnie wyjątkowe. Cerkiew w Smolniku to jedyny obiekt w Gminie Lutowiska wpisany na prestiżową Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Obecność na tej liście to dla nas ogromne wyróżnienie i duma, ale także zobowiązanie do dbania o odpowiednią infrastrukturę wokół takich pereł architektury. Całość prac została zrealizowana ze środków własnych gminy
– przekazuje Janusz Krupa.
Komentarze (0)