Wielokulturowe korzenie i historia niezwykłej fundacji
Myczków, którego korzenie sięgają XV wieku, początkowo stanowił własność rodu Kmitów, by w kolejnym stuleciu przejść w ręce Stadnickich. W połowie XIX wieku właścicielem tutejszych dóbr był Tadeusz Urbański, a do wybuchu II wojny światowej we wsi znajdował się dwór należący do kpt. Czesława Wawrosza.
Przez wieki miejscowość ta była prawdziwym tyglem wyznaniowym i kulturowym: przed 1939 rokiem zamieszkiwało ją 630 osób, wśród których największą grupę stanowiła społeczność ukraińska (430 osób), żyjąca obok Polaków oraz nielicznej grupy Żydów.
Kluczowy moment dla sakralnego krajobrazu Myczkowa nastąpił na przełomie XIX i XX wieku za sprawą Jana Nepomucena Wita Zatorskiego, ówczesnego właściciela majątku. W 1899 roku ufundował on murowaną cerkiew pw. Zaśnięcia Matki Bożej, która zgodnie z zamysłem fundatora miała służyć wiernym obu obrządków. Jednak wspólne użytkowanie świątyni przez grekokatolików i katolików łacińskich prawdopodobnie generowało trudności praktyczne, co skłoniło Zatorskiego do podjęcia kolejnej fundacji.
W 1901 roku, zaledwie kilkanaście metrów od cerkwi, wzniesiono neogotycki kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, przeznaczony od początku wyłącznie dla ludności rzymskokatolickiej.
Dramatyczne losy cerkwi i jej unikalna architektura
Obie świątynie w Myczkowie funkcjonowały równolegle aż do tragicznych wydarzeń po II wojnie światowej. W wyniku Akcji „Wisła” w 1947 roku bieszczadzcy grekokatolicy zostali wysiedleni, a ich cerkiew zamknięto.
Przez lata budynek popadał w ruinę i od 1954 roku był wykorzystywany jako magazyn gospodarczy, m.in. dla maszyn rolniczych. Ówczesne władze planowały nawet całkowitą rozbiórkę. Świątynię udało się ocalić dzięki determinacji biskupa Ignacego Tokarczuka, księdza Wiktora Obrockiego oraz mieszkańców Myczkowa.
Warto wspomnieć również o postaci ks. Franciszka Stopy, pierwszego powojennego proboszcza w Polańczyku, który mimo wielu starań i ofiarności nie zdołał wcześniej odzyskać zamkniętego obiektu.
Dopiero w 1977 roku cerkiew została przywrócona do celów kultu. Po gruntownym remoncie, w sierpniu 1981 roku, erygowano tu parafię pw. MB Nieustającej Pomocy.
Symboliczne pojednanie i współczesna rola świątyń
Dziś to dawna cerkiew, jako większa, pełni funkcję głównego kościoła parafialnego. Z kolei mniejszy, neogotycki kościółek pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa służy obecnie jako kaplica pogrzebowa oraz miejsce sprawowania mszy odpustowej i części liturgii Triduum Paschalnego.
Dopełnieniem tego unikalnego duetu stała się murowana dzwonnica parawanowa, wzniesiona w 1999 roku według projektu Józefa Kruka z Leska. Stoi ona dokładnie pomiędzy obiema świątyniami, stanowiąc symboliczny pomost łączący ich wspólną historię. Na dzwonnicy zawieszono cztery dzwony: jeden historyczny, pochodzący z dawnej cerkwi, oraz trzy nowe, odlane w słynnej ludwisarni Felczyńskich w Przemyślu.
Dziś oba kościoły w Myczkowie przypominają o dawnych mieszkańcach regionu i złóżonej historii. Ta niezwykła para budowli jest unikalnym w skali Bieszczadów pomnikiem współistnienia dwóch tradycji pod jednym, wspólnym niebem.
Źródła:
- Parafia Myczków, Historia - Parafia Myczków.
Komentarze (0)