Góry Sanocko-Turczańskie zamiast Bieszczadów?
Według obowiązującej Regionalizacji Fizycznogeograficznej Polski (Solon i in., 2018) samo miasto Ustrzyki Dolne położone jest w mezoregionie Góry Sanocko-Turczańskie, a nie w mezoregionie Bieszczady Zachodnie. Pasmo to wraz z Bieszczadami Zachodnimi tworzy makroregion Beskidów Lesistych. Granica między tymi dwoma mezoregionami przebiega na południe od miasta, co sprawia, że formalnie Ustrzyki Dolne są centrum administracyjnym i turystycznym sąsiedniego pasma górskiego.
Miasto położone jest w dolinie rzeki Strwiąż, która jest o tyle wyjątkowa, że należy do zlewiska Morza Czarnego. Jest jedną z nielicznych polskich rzek odprowadzających wody do tego morza.
Historia i korekta granic z 1951 roku
Tożsamość Ustrzyk Dolnych nierozerwalnie wiąże się z wydarzeniami historycznymi. Po zakończeniu II wojny światowej i wytyczeniu nowej granicy polsko-radzieckiej w 1944 roku Ustrzyki Dolne znalazły się po stronie ZSRR. Dopiero w 1951 roku - na mocy umowy o zamianie odcinków terytoriów między Polską a ZSRR - wróciły do Polski.
To właśnie po tej korekcie granic Ustrzyki Dolne zaczęły pełnić rolę zaplecza dla rozwijającej się turystyki w opustoszałych po wojnie Bieszczadach, przejmując funkcje, których nie mogły pełnić bieszczadzkie wsie.
Turystyka i marka
Mimo geograficznych niuansów, Ustrzyki Dolne od dziesięcioleci funkcjonują w opinii jako brama Bieszczadów. To tutaj koncentruje się jedna z najważniejszych baz noclegowych i usługowych regionu, w tym obiekty gastronomiczne oraz Muzeum Przyrodnicze Bieszczadzkiego Parku Narodowego.
Dla turysty nazwa „Bieszczady” stała się marką obejmującą cały region południowo-wschodniej Polski, w tym Lesko czy Solinę. W samych Ustrzykach popularnością cieszy się projekt Korona Ustrzyckich Gór, obejmujący pięć okolicznych szczytów: Kamienną Lawortę, Małego Króla, Holicę, Gromadzyń, Orlik.
Co ciekawe, na Holicy (w pobliskiej Ustjanowej Górnej) w latach 30. XX wieku znajdowało się słynne szybowisko, będące ewenementem na skalę światową.
Administracyjny kompromis?
Sytuacja komplikuje się jeszcze bardziej na poziomie gminy. O ile samo miasto leży poza właściwym pasmem Bieszczadów, o tyle tereny gminy Ustrzyki Dolne obejmują oba pasma.
Część sołectw gminy geograficznie znajduje się już w granicach Bieszczadów Zachodnich, co czyni jednostkę administracyjną bieszczadzką nie tylko z nazwy (powiat bieszczadzki), ale i z faktycznego położenia jej fragmentów.
Dlatego też, choć geograficznie Ustrzyki Dolne leżą w Górach Sanocko-Turczańskich, od dziesięcioleci pełnią funkcję bramy prowadzącej w Bieszczady. Z tego powodu określenie „stolica Bieszczadów” ma przede wszystkim wymiar turystyczny, administracyjny i kulturowy, a nie fizycznogeograficzny.
Komentarze (0)