W logo Bieszczadzkiego Parku Narodowego nie ma połoniny, bukowego lasu ani charakterystycznego bieszczadzkiego szczytu. Jest za to głowa rysia. Zwierzę, które przez większość czasu pozostaje niewidoczne dla człowieka, stało się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli bieszczadzkiej przyrody.
Dlaczego właśnie ono? Odpowiedź kryje się w historii i przyrodzie tego regionu. Bieszczadzki Park Narodowy powstał 4 sierpnia 1973 roku. W chwili utworzenia obejmował 5725,47 ha wyższych partii gniazda Tarnicy i Halicza oraz szczytowe partie Połoniny Caryńskiej. Pomysł utworzenia parku pojawiał się jednak znacznie wcześniej. Już w latach 50. XX wieku naukowcy prowadzili badania Bieszczad i przygotowywali pierwsze projekty granic przyszłego parku.
Z czasem park był powiększany, a jego obszar obejmował coraz większą część najcenniejszych przyrodniczo terenów Bieszczad. Dzisiaj Bieszczadzki Park Narodowy chroni rozległe kompleksy leśne, połoniny oraz doliny rzeczne.
Wśród zwierząt zamieszkujących bieszczadzkie lasy ryś zajmuje szczególne miejsce. Oficjalne materiały Bieszczadzkiego Parku Narodowego wskazują, że karpacka populacja rysia jest najliczniejszą populacją tego drapieżnika w Polsce. W materiałach edukacyjnych parku podawano około 90–100 osobników. To właśnie dlatego ryś stał się symbolem Bieszczadzkiego Parku Narodowego. Nie bez znaczenia są warunki, jakie Bieszczady zapewniają temu niezwykłemu kotu. Ryś potrzebuje rozległych kompleksów leśnych, urozmaiconych polanami i łąkami. Bieszczadzkie lasy i doliny rzeczne zapewniają mu schronienie oraz bazę pokarmową. Podstawą jego diety są sarny i cielęta jeleni, ale poluje także na mniejsze zwierzęta, między innymi ptaki i zające.
Ryś jest jednak gatunkiem wymagającym ochrony. Bieszczadzki Park Narodowy wskazuje wśród zagrożeń między innymi rozwój infrastruktury komunikacyjnej i turystycznej oraz odstrzał saren, stanowiących ważne źródło jego pożywienia. Gatunek został umieszczony na Czerwonej liście gatunków zagrożonych dla Karpat, a także objęty ścisłą ochroną gatunkową i monitoringiem Instytutu Biologii Ssaków PAN w Białowieży.
Dlatego wybór rysia na symbol parku ma wymowę znacznie szerszą niż tylko graficzną. To zwierzę związane z rozległymi, spokojnymi lasami, których ochrona należy do najważniejszych zadań parku. Oficjalne materiały BdPN określają rysia wprost jako „herbowy gatunek” Bieszczadzkiego Parku Narodowego.
Sam znak parku jest charakterystyczny. W jego centrum znajduje się głowa rysia na zielonym tle, a wokół umieszczono nazwę Bieszczadzkiego Parku Narodowego. Ryś jest zdecydowanie najważniejszym elementem tego symbolu. Oficjalny materiał parku pokazuje właśnie takie logo i podpisuje fotografię zwierzęcia określeniem „Ryś – herbowy gatunek Parku”.
Z czasem ryś wyszedł także poza samo logo. Stał się bohaterem działań edukacyjnych Bieszczadzkiego Parku Narodowego. Jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci jest ryś Pędzelek, który pojawia się w materiałach przygotowanych dla dzieci. Park wykorzystuje jego wizerunek, aby przybliżać najmłodszym świat bieszczadzkiej przyrody.
Dzisiaj charakterystyczna głowa rysia jest dla wielu osób jednym z pierwszych skojarzeń z Bieszczadzkim Parkiem Narodowym. Nie jest przypadkowym znakiem graficznym. Kryje się za nią historia ochrony bieszczadzkiej przyrody, znaczenie tego regionu dla karpackiej populacji rysia i przypomnienie, że w tych górach wciąż istnieją rozległe przestrzenie, w których jeden z najbardziej tajemniczych europejskich drapieżników może żyć z dala od człowieka.
Komentarze (0)