Województwo podkarpackie dysponuje obszarami o wybitnych właściwościach mikroklimatycznych oraz zróżnicowanych zasobach naturalnych wód mineralnych. Mimo niezaprzeczalnych walorów przyrodniczych, dotychczasowy model funkcjonowania poszczególnych kurortów opierał się głównie na działaniach autonomicznych. Odpowiedzią na wyzwania rynkowe i infrastrukturalne stał się projekt utworzenia Związku Gmin „Uzdrowiska Podkarpackie”. Cel przedsięwzięcia skupia się na stworzeniu wspólnej strategii rozwoju, budowie rozpoznawalnej marki regionalnej oraz wypracowaniu wymiernych korzyści gospodarczych dla mieszkańców, lokalnych przedsiębiorców i podmiotów prowadzących obiekty sanatoryjne.
Koncepcja i założenia strategiczne Związku Gmin „Uzdrowiska Podkarpackie”
Projekt powołania Związku Gmin „Uzdrowiska Podkarpackie” zrodził się z bezpośredniej inicjatywy samorządowców reprezentujących lokalne gminy uzdrowiskowe. W skład grupy inicjatywnej weszli: Grzegorz Nieradka (burmistrz gminy Iwonicz-Zdrój), Grzegorz Wołczański (burmistrz gminy Rymanów), Adam Pieniążek (wójt gminy Dębica), Adam Piątkowski (wójt gminy Solina) oraz Robert Serkis (wójt gminy Horyniec-Zdrój). Pomysłodawczynią powstania związku jest dr Małgorzata Waksmundzka-Szarek.
Głównym założeniem nowo utworzonej organizacji jest skonsolidowane wzmacnianie pozycji podkarpackich kurortów, rozbudowa ich potencjału turystycznego oraz medycznego, a także prowadzenie efektywnych kampanii promocyjnych. Celem nadrzędnym pozostaje przekształcenie Podkarpacia w wiodące i powszechnie rozpoznawalne centrum zdrowia i turystyki uzdrowiskowej w skali całego kraju.
Perspektywa wójta gminy Solina Adama Piątkowskiego
Ważnym głosem określającym kierunek i wyzwania stojące przed podmiotem jest stanowisko Adama Piątkowskiego, wójta gminy Solina. Wskazuje on na fakt, że samo formalne zawiązanie struktury to dopiero początek drogi do pełnej efektywności.
Marka Uzdrowiska Podkarpackie stała się faktem i zaczyna realnie działać. Liczymy na to, że nasza organizacja szybko pozyska środki, które pozwolą na prawdziwy rozkwit regionalnych kurortów. Bardzo nas to cieszy i daje ogromne nadzieje na przyszłość
– zaznacza Adam Piątkowski.
Samorządowiec podkreśla, że bezpośrednio po zakończeniu pierwszego forum obrad samorządy przeszły do intensywnej pracy organizacyjnej. Opracowano strukturę prawną oraz sprecyzowano strategiczne cele.
Po pierwszym forum we wrześniu 2025 roku intensywnie ruszyliśmy do pracy. Powołaliśmy związek, sprecyzowaliśmy nasz cel i ramy formalne. Choć wiemy, że – jak mówi przysłowie – nie od razu Kraków zbudowano, to wierzymy, że nam uda się działać znacznie szybciej i osiągniemy sukces
– wskazuje wójt gminy Solina.
Jednym z kluczowych wyzwań identyfikowanych przez włodarza Soliny jest dotychczasowy brak powszechnej świadomości na temat szczegółowej oferty poszczególnych miejscowości. Współpraca ma zmienić ten stan rzeczy.
Na samym początku stawiamy sobie kluczowe pytania: co daje nam współpraca pięciu podkarpackich uzdrowisk i czego właściwie od niej oczekujemy, zarówno jako poszczególne gminy, jak i cały związek?
– zauważa Adam Piątkowski.
Wójt zwraca uwagę na obecną sytuację rynkową jednostek leczniczych.
Dziś podkarpackie uzdrowiska działają głównie na własną rękę i nie każdy w regionie – a tym bardziej w Polsce – zna ich pełną ofertę. Musimy zadać sobie proste pytanie: czy chcemy, aby rozwijały się razem? Jak współpracować, by za kilka lat nasi mieszkańcy, przedsiębiorcy, turyści i kuracjusze naprawdę odczuli pozytywne efekty tej integracji i by przyniosła ona wymierne korzyści?
– dodał włodarz gminy Solina.
Adam Piątkowski jednoznacznie akcentuje, że każda z pięciu gmin posiada odmienną specyfikę, co stanowi fundament do budowania komplementarnej oferty regionalnej, wymagającej jednak znacznych nakładów kapitałowych.
Doskonale zdajemy sobie sprawę, że każde z podkarpackich uzdrowisk jest inne. Zakładając związek, wiedzieliśmy, że przed nami ogromne inwestycje – musimy mocno rozwinąć zarówno ofertę uzdrowiskową, jak i turystyczną. Wymaga to znacznych nakładów finansowych, dlatego będziemy aktywni w pozyskiwaniu funduszy
– deklaruje wójt.
Samorządowiec zwraca przy tym uwagę na cel integracyjny w obszarze promocji.
Przyświeca nam jeden cel: chcemy, aby wszystkie uzdrowiska nawzajem promowały swoją ofertę i tworzyły spójną całość. Zależy nam na budowie wspólnego produktu, który wypromuje lecznictwo uzdrowiskowe w całym regionie. Właśnie w naszej różnorodności widzimy największą siłę, bo Podkarpacie ma ogromny potencjał – nie tylko turystyczny, ale i zdrowotny
– mówi Adam Piątkowski.
W kontekście bogactw naturalnych regionalnych kurortów, Adam Piątkowski wymienia konkretne surowce, wskazując jednocześnie na lukę infrastrukturalną i organizacyjną.
Mamy choćby jedne z najlepszych źródeł wód siarkowych, które wciąż nie są w pełni wykorzystane. Można mieć wspaniałe góry, lasy, czyste powietrze, borowinę i unikalne wody, ale sam potencjał nie wystarczy. Bez dobrego pomysłu, odpowiedniej infrastruktury i przede wszystkim ludzi z pasją, którzy chcą te wizje realizować, nic się nie uda. Właśnie po to łączymy nasze siły
– podkreśla.
Wizja rozwoju wykracza poza granice Polski, obejmując również partnerstwa międzynarodowe i pozyskiwanie kuracjuszy z rynków zagranicznych.
Co jest naszym głównym celem? Chcemy, aby z wypoczynku zdrowotnego, rehabilitacji i pobytów uzdrowiskowych korzystało jak najwięcej osób – nie tylko z Polski, ale z całego świata. I nie są to tylko mrzonki, bo takie rozmowy już się toczą. Gdyby nie napięta sytuacja w Zatoce Ormuz, gościlibyśmy już kuracjuszy z tamtego regionu – wstępnie zarezerwowano dla nich około 5 tysięcy miejsc. To pokazuje, jak ogromny potencjał drzemie w naszych uzdrowiskach i u lokalnych gestorów bazy turystycznej
– podkreśla.
Wśród dalszych kroków operacyjnych wymieniane jest ujednolicenie informacji i wzajemna reklama na terenie poszczególnych ośrodków.
Kolejnym z naszych celów jest wzajemna promocja. Chcemy, aby w każdym z podkarpackich uzdrowisk prezentowana była oferta pozostałych, tak by ich unikalne walory i zasoby były szeroko znane. Zależy nam na promowaniu całego Podkarpacia jako idealnego miejsca do wypoczynku, regeneracji i korzystania ze świeżego powietrza. Dążymy do ujednolicenia tych działań. W naszej organizacji widzimy szansę na rozwój całego regionu, ale też każdej gminy z osobna. Pracujemy obecnie nad wspólną przyszłością. Planujemy razem aplikować o fundusze, stworzyć wspólny kalendarz wydarzeń, a być może nawet zaoferować połączone pakiety pobytowe. Przede wszystkim widzę silną markę, która sprawi, że zostaniemy dostrzeżeni w całej Polsce. Pięć gmin uzdrowiskowych to różne historie, zasoby i specjalizacje, ale pamiętajmy: łączy nas jeden region i wspólny cel. Tym kierunkiem jest zdrowe Podkarpacie, silne uzdrowiska i nasza wspólna przyszłość
– podsumowuje Adam Piątkowski.
Charakterystyka podkarpackich miejscowości uzdrowiskowych
Nowo powstały Związek Gmin opiera swoje działanie na pięciu ośrodkach. Każdy z nich wyróżnia się odmienną specyfiką przyrodniczą, leczniczą oraz historyczną.
1. Polańczyk-Zdrój
Polańczyk-Zdrój to największy kurort na Podkarpaciu pod względem bazy noclegowej, obejmującej sanatoria i domy wczasowe. Miejscowość położona jest bezpośrednio nad Jeziorem Solińskim. Sąsiedztwo zbiornika wodnego łagodzi górski klimat, tworząc rzadki mikroklimat. Głównymi walorami Polańczyka są czyste powietrze oraz surowce mineralne wykorzystywane w kąpielach oraz kuracji pitnej (krenoterapii). Miejsce to specjalizuje się w leczeniu: schorzeń dróg oddechowych, chorób kardiologicznych, schorzeń reumatycznych oraz cukrzycy.
Dodatkowo miejscowość pełni funkcję ośrodka sportów wodnych. Zaplecze rekreacyjne stanowią ciągi spacerowe wzdłuż linii brzegowej oraz na koronie zapory wodnej w Solinie.
2. Iwonicz-Zdrój
Iwonicz-Zdrój należy do najstarszych polskich kurortów, charakteryzującym się ponad 400-letnią tradycją leczniczą. Pierwszy dokumentowany opis właściwości tutejszych wód mineralnych sporządził w 1578 roku Wojciech Oczko, nadworny lekarz króla Stefana Batorego. Wzmianki o iwonickich źródłach pojawiały się również w dokumentacjach medyków królowej Marysieńki Sobieskiej oraz króla Francji Ludwika XIV. W XIX wieku miejscowość stanowiła ważny ośrodek kultury, goszcząc między innymi Jana Matejkę oraz Elizę Orzeszkową.
Uzdrowisko usytuowane jest w Beskidzie Niskim, w dolinie Iwonickiego Potoku, w otoczeniu kompleksów leśnych jodłowo-bukowych. Iwonicz-Zdrój posiada udokumentowany klimat o właściwościach leczniczych. Baza surowcowa służy do inhalacji, kąpieli, kuracji pitnych oraz wytwarzania produktów leczniczych i kosmetycznych – iwonickiej soli leczniczej oraz linii kosmetyków „Iwoniczanka”. Z punktów widokowych, takich jak Góra Winiarska, rozciąga się panorama obejmująca Wzgórza Rymanowskie, zamek Kamieniec, okolicę Krosna i szczyt Cergowej.
3. Horyniec-Zdrój
Działalność lecznicza w Horyńcu-Zdroju sięga XVII wieku, kiedy z walorów tutejszych terenów oraz kąpieli korzystał król Jan III Sobieski. Miejscowość zaliczana jest do typu uzdrowisk nizinnych, co wiąże się ze znacznym nasłonecznieniem i dużą liczbą dni pogodnych w roku. Głównym bogactwem naturalnym Horyńca są złoża borowiny leczniczej (określanej mianem „czarnego złota”). Zabiegi borowinowe stosowane są w terapii schorzeń narządu ruchu, porażeń, rwy kulszowej, zmian zwyrodnieniowych stawów oraz chorób kobiecych.
W profilaktyce medycznej wykorzystuje się tu również wody siarczkowo-siarkowodorowe. Kąpiele w tych wodach wykazują działanie przeciwbakteryjne, przeciwbólowe, antyalergiczne i stymulujące odporność organizmu. Wśród okolicznych walorów turystycznych znajdują się: Rezerwat nad Tanwią, roztoczańskie Szumy, Pałac Książąt Ponińskich oraz drewniana cerkiew w Dachnowie, usytuowana na Podkarpackim Szlaku Architektury Drewnianej.
4. Rymanów-Zdrój
Założony w drugiej połowie XIX wieku przez hrabiego Potockiego Rymanów-Zdrój jest znaczącym ośrodkiem lecznictwa sanatoryjnego. Mikroklimat Rymanowa powstaje na skutek ścierania się mas ciepłego powietrza nawiewanego z Niziny Węgierskiej z wilgotnymi kompleksami leśnymi, co łagodzi skrajne temperatury.
Tkanka urbanistyczna centrum uzdrowiska w parku zdrojowym opiera się na drewnianej zabudowie z XIX wieku, wzorowanej na szwajcarskim i tyrolskim stylu architektonicznym. Do zachowanych obiektów należą m.in. wille: Opatrzność, Gołąbek, Zofia, Pogoń, Leliwa oraz Maria (dawniej Dom pod Matką Boską), a także dwukondygnacyjny budynek o konstrukcji zrębowej. W centralnej części miejscowości zlokalizowana jest pijalnia wód mineralnych „Tytus”, „Klaudia” i „Celestyna” oraz tężnia solankowa, wykorzystywana we wspomaganiu leczenia alergii, nadciśnienia tętniczego i podnoszeniu odporności.
5. Latoszyn-Zdrój
Latoszyn-Zdrój stanowi najmłodszy formalnie reaktywowany ośrodek uzdrowiskowy na Podkarpaciu. Użytkowanie tutejszych źródeł mineralnych sięga XIX wieku. W 1932 roku z inicjatywy Wacława Krawczyka z Dębicy wybudowano zakład leczniczy i pensjonaty, gdzie prowadzono zabiegi borowinowe i kąpiele siarczane ukierunkowane na leczenie chorób reumatycznych. Infrastruktura ta uległa całkowitemu zniszczeniu w wyniku działań wojennych w latach 1944–1945, a źródła zostały zasypane.
Po przeprowadzeniu powojennych odwiertów oraz badań fizykochemicznych, w 1990 roku tutejsze wody uzyskały oficjalny status wód leczniczych. W 2012 roku sołectwom Latoszyn i Podgrodzie nadano status obszaru ochrony uzdrowiskowej, co umożliwiło formalny powrót miejscowości pod Dębicą na mapę polskich uzdrowisk w 2018 roku.
Połączenie potencjału naturalnego pięciu ośrodków – od bieszczadzkiego mikroklimatu Polańczyka, przez tradycje Iwonicza i Rymanowa, po unikatowe surowce borowinowe Horyńca i odrodzony Latoszyn – tworzy kompleksową bazę dla rozwoju regionalnego lecznictwa. Utworzenie Związku Gmin „Uzdrowiska Podkarpackie” stanowi formalny krok w stronę ujednolicenia oferty, prowadzenia wspólnych inwestycji oraz budowy zintegrowanego systemu promocji zdrowotnej Podkarpacia.
Komentarze (0)