Paweł Królikowski od 2017 roku pełnił funkcję wojewody wołoskiego – tytułu, który po 250 latach został przywrócony na terenach Bieszczadów i Beskidu Niskiego. Jego rola polegała nie tylko na dbaniu o przestrzeganie prawa wołoskiego przez pasterzy, ale również na reprezentowaniu ich interesów. Był liderem społeczności pasterskiej, osobą cieszącą się autorytetem i uznaniem.

Wołosi, którzy przybyli w te tereny setki lat temu, pozostawili po sobie bogatą kulturę, żywą do dziś w obyczajach i tradycjach górskich. Przywrócenie instytucji wojewody miało na celu kontynuowanie tej spuścizny i nadanie pasterstwu należnego miejsca w kulturze regionu.

WARTO PRZECZYTAĆ: Izba Pamięci w Komańczy. Świadectwo historii I wojny światowej [ZDJĘCIA, WIDEO]

Osody w Osławicy i działalność wojewody

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych wydarzeń, w których uczestniczył Paweł Królikowski, były Osody w Osławicy, organizowane w gminie Komańcza. Spotkania te miały charakter integracyjny, pozwalając środowisku pasterskiemu na wspólne kultywowanie tradycji i wymianę doświadczeń. Paweł Królikowski stał się symbolem odrodzenia dawnych zwyczajów, które od wieków budowały tożsamość kulturową Bieszczadów. Jego śmierć na początku marca 2025 roku zakończyła ważny etap w historii lokalnej społeczności, jednak pamięć o nim pozostaje wciąż żywa.

ZOBACZ RÓWNIEŻ: Tradycja pasterska ożywa w Bieszczadach. W Osławicy odbędzie się osod [ZDJĘCIA]

Spacer bez Pawła, czyli wędrówka w Jaworniku

Aby uczcić pamięć Pawła Królikowskiego, 4 października 2025 roku odbędzie się wydarzenie pod nazwą „Spacer bez Pawła”. Rajd turystyczny organizuje Stowarzyszenie Wśród Przyjaciół we współpracy z PTTK Oddziałem Sanockim. Wycieczkę poprowadzą przewodnicy Janusz Kusiak oraz Wojciech Wesołkin. Organizatorzy zapraszają nie tylko tych, którzy znali Pawła Królikowskiego, ale również wszystkich, którzy cenią wędrówki po górach i chcą spędzić jesienny dzień w dobrym towarzystwie.

W planie rajdu znalazły się różnorodne punkty, łączące aktywność turystyczną, edukację i wspólne spędzanie czasu: wyjście na szlak w Komańczy Letnisku, przejście trasą przez Wahalowski Wierch do Jawornika (dawna Studencka Baza Namiotowa), dla chętnych spacer po historycznej części Jawornika – z możliwością zobaczenia między innymi pozostałości dawnej zabudowy wsi, cerkwiska i cmentarza. Ponadto odbędą się opowieści o historii Jawornika w wykonaniu Wojciecha Wesołkina, prelekcja o napotkanych roślinach prowadzona przez biolog Jolantę Harnę, specjalistkę i pasjonatkę etnobotaniki, wspólne ognisko, powrót z Bazy w Jaworniku do Czystogarbu, a następnie przejazd do Komańczy i zwiedzanie Izby Pamięci z pamiątkami z okresu I wojny światowej. O godzinie 17:00, w Gminnym Ośrodku Kultury w Komańczy będzie miał miejsce wernisaż „Tryptyku o Jewirynku”.

Zobacz też:
To jedna z ulubionych form spędzania czasu. Należy jednak pamiętać o jednym

Dla uczestników przewidziano wyjazd autokarem z Sanoka o godzinie 08:00. Zgłoszenia przyjmuje biuro oddziału PTTK w Sanoku (tel. 134632171). Istnieje również możliwość dołączenia do grupy w Komańczy – zbiórka zaplanowana jest na parkingu w Komańczy Letnisku o godzinie 9:00. Dodatkowych informacji udziela Jolanta Harna (tel. 505279706).

Pamięć, tradycja i wspólnota

„Spacer bez Pawła” to inicjatywa, która łączy w sobie kilka wymiarów – wspomnienie postaci Pawła Królikowskiego, kultywowanie tradycji wołoskich, a także wspólne poznawanie przyrody i historii Bieszczadów. Wydarzenie wpisuje się w lokalną potrzebę pamięci o osobach, które odegrały szczególną rolę w życiu społeczności i jednocześnie w budowanie więzi poprzez wspólną aktywność w terenie.

Pamięć (2)

Pamięć, która łączy pokolenia

Był wojewodą wołoskim w Bieszczadach. To wydarzenie poświęcone jest jego pamięci