Prezes Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wpisał grób Stanisława Niezabitowskiego do ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski. Wniosek w tej sprawie złożył Edward Orłowski, regionalista, pasjonat historii i emerytowany leśnik związany z Nadleśnictwem Komańcza.

To pierwszy nagrobek na terenie gminy Komańcza, który uzyskał taki status. Decyzja IPN stanowi formalne uznanie zasług spoczywającego tam powstańca listopadowego.

Fot. Facebook/Gmina Komańcza

Stanisław Henryk Niezabitowski to uczestnik zrywu z 1830 roku

Stanisław Henryk Niezabitowski urodził się 5 maja 1809 roku. Brał udział w powstaniu listopadowym 1830–1831 roku. Po jego upadku, zagrożony aresztowaniem przez władze carskie, uciekł do Galicji. Tam znalazł schronienie u innego powstańca – Jana Kantego Podoleckiego (1800–1855), współwłaściciela majątku w Rzepedzi. Podolecki był znanym poetą, publicystą, tłumaczem i badaczem kultury ludowej. Z powodu częstych nieobecności gospodarza, Niezabitowski pomagał w prowadzeniu rzepedzkiego folwarku. Po emigracji Podoleckiego w czasie Wiosny Ludów w 1848 roku, zaniedbany majątek przeszedł w obce ręce. Jednak już 21 lipca 1849 roku, na mocy kontraktu, majątek stał się własnością Niezabitowskiego, który zarządzał nim aż do 1874 roku. Wówczas nowym właścicielem został jego syn, Feliks Niezabitowski.

Powiązania rodzinne i życie prywatne

Około 1836 roku Stanisław Niezabitowski poślubił Remigię Krzywkowicz-Poźniak herbu Przestrzał, urodzoną około 1819 roku w Nadolanach (gmina Bukowsko). Była córką Grzegorza Feliksa Marka de Krzywkowicz-Poźniaka i Marianny Katarzyny Bobrowicz Sas-Jaworskiej, wnuczką hrabiego Aleksandra Jaworskiego herbu Sas.

https://wbieszczady.pl/aktualnosci/rzezbione-oblicze-historii-lesko-patrzy-jak-pnie-drzew-zamieniaja-sie-w-bohaterow-miasta/cuiJn5ENDQMxa1pWxc7l

W rodzinie Remigii również byli uczestnicy powstania listopadowego – Wilhelm Tytus de Krzywkowicz-Poźniak (1811–1874), pochowany w Nadolanach.

Stanisław i Remigia mieli troje dzieci: córkę Wandę (ur. 1837) oraz dwóch synów – Feliksa Stanisława (ur. 1841) i Jana Władysława (ur. 1843).

W kręgu ludzi pióra

W drugiej połowie lat 30. XIX wieku, w Rzepedzi bywał Wincenty Pol (1807–1872), poeta, geograf i kawaler Orderu Virtuti Militari. Odwiedzał tam Jana Kantego Podoleckiego oraz Stanisława Niezabitowskiego. Efektem jednej z tych wizyt był między innymi wiersz Pola zatytułowany „O Stanisławie Niezabitowskim”.

Fot. Facebook/Gmina Komańcza

Stanisław Niezabitowski należał do grupy literackiej Wincentego Pola i Januarego Krzywkowicz-Poźniaka, spotykającej się w Mostkach. Tworzyli ją także Karol Estreicher, Faustyn Szołajski, Ludwik Nabielak, Wacław Zaleski, Prawosław Kaubek, Leopold Neumann, Stanisław Piłat i Bazyli Lewicki.

Miejsce spoczynku

Stanisław Henryk Niezabitowski zmarł w 1876 roku. Został pochowany na cmentarzu przycerkiewnym w Rzepedzi. Dziś, dzięki staraniom Edwarda Orłowskiego, jego grób znalazł się w oficjalnej ewidencji IPN.

Instytut Pamięci Narodowej (1)

Grób powstańca listopadowego w Rzepedzi wpisany do ewidencji IPN. To pierwszy taki przypadek