Bieszczadzcy Romeo i Julia

Historia z niedalekiej przeszłości

Mówiono, że para ta zakochała się w sobie od pierwszego wejrzenia. Klara, lwowianka, ponoć bez oporów przeniosła się do Sianek, aby własnie tutaj wraz z Franciszkiem wieść szczęśliwe życie. I tak było. Klara i Franciszek byli dobrymi właścicielami majątku i zgodnym małżeństwem.

Jednak sielanka nie miała trwać długo. Nagła i wczesna śmierć Klary przyniosła Franciszkowi rozpacz i cierpienie. Franciszek, każdego dnia, nie bacząc na pogodę. przemierzając kilometry odwiedzał grób ukochanej. Każdego dnia przez 26 lat. Aż nadszedł i jego czas i zgodnie ze swoją wolą został pochowany tuż obok ukochanej żony.

Do dnia dzisiejszego w miejscu tym stoi kapliczka. Przed kapliczką w jednym z nagrobków spoczywa dziedzic Sianek Franciszek Stroiński zmarły (jak wcześniej sądzono) w 1893 r., a w drugim jego wielka miłość, Klara z hrabiów Kalinowskich - Stroińska. Dotychczas sądzono, że Klara zmarła w wieku zaledwie 40 lat w 1867 r.

Nowa historia starej miłości

W maju br. Bieszczadzki Park Narodowy zlecił kolejny już remont cmentarza w Siankach. Tym razem prace dotyczyły między innymi rekonstrukcji płyty inskrypcyjnej. Zlecono uczytelnienie dat, imion i nazwisk znajdujących się na płytach nagrobnych. Jednak ze względu na duże zniszczenia inskrypcje na płytach nagrobnych były nieczytelne.

Grób Hrabiny po konserwacji — ^{Odnowione nagrobki/Fot. BdPN}

W związku z tym, pracownicy BdPN zwrócili się do Archiwum Archidiecezjalnego w Przemyślu z prośbą o sprawdzenie czy w jego zasobach zachowała się wzmianka o pochówku Franciszka i Klary Stroińskich. Jakby na złość legendom i opowieściom informacje te odnaleziono.

Z wypisów z Ksiąg Zmarłych wynika, że Franciszek Stroiński zmarł 20 września 1853 r. Klara natomiast, zmarła 16 lat po mężu, tj. 27 kwietnia 1869 r.

Więc jak było naprawdę? Czy to zakochana i zrozpaczona Klara każdego dnia przemierzała kilometry, nie bacząc na pogdodę, żeby odwiedzić grób Franciszka? Jakie epitafium zamieszczono na grobie? Tego się już nie dowiemy.

OnNetwork ID: M0NqLDRnTzAsMA==

Pamiętajmy jednak, że napisana na nowo historia nie zabrania nam wierzyć w legendy i opowiadania. Również w tą, że nad Grobem Hrabiny możemy znaleźć dozgonną miłość. W Księdze Legend i Opowieści Bieszczadzkich Andrzeja Potockiego znajdziecie taką wzmiankę:

„Możecie nie wierzyć, ale zapewniam was, że jest takie miejsce w Bieszczadach, które wzmacnia uczucia mających się ku sobie. Trzeba tylko nieopodal źródeł Sanu odnaleźć grób hrabiny i tam zmówiwszy "wieczne odpoczywanie" wyrzec imię osoby, od której oczekujemy dozgonnej miłości".

I tego się trzymajmy.

Przeczytaj: Jak dojść do Grobu Hrabiny

Grób Hrabiny w Siankach. Historia wsi w skrócie

Sianki to nieistniejąca już wieś położona w najbardziej na południe wysuniętej części Polski, w tzw. "Bieszczadzkim Worku". To tej ziemi dziedzicami byli Klara i Franciszek Stroińscy.

Rozkwit Sianek przypadał na lata trzydzieste XX w. Miejscowość stała się modnym kurortem i ośrodkiem narciarskim. Więcej na temat przedwojennych Sianek przeczytasz: Sianki. Przedwojenny kurort.

Kres istnienia wsi przyniosła II wojna światowa. Porozumienie podpisane w 1944 r. podzieliło Sianki granicą biegnącą wzdłuż Sanu na część polską i radziecką. W latach 1945 - 1946 ludność, która pozostała przesiedlona, a większość zabudowań zniszczona. W 1947 r. w ramach akcji "Wisła", dokończono dzieło zniszczenia.

Obecnie tereny Worka Bieszczadzkiego są niezamieszkałe i należą do Bieszczadzkiego Parku Narodowego.

Dzisiaj po polskiej stronie Sianek, na cmentarzu znajdują się dwie mogiły i stojąca za nimi kaplica. Tworzą one całość, a potocznie nazywane są Grobem Hrabiny. Jest to bardzo popularna i chętnie odwiedzana atrakcja turystyczna. Znajduje na trasie ścieżki przyrodniczo - historycznej "Dolina Górnego Sanu" prowadzącej aż do Źródeł Sanu.

A jeszcze nie tak dawno, bo w czasach PRL, miejsce to było trudno dostępne, a właściwie niedostępne dla zwykłego śmiertelnika. Cały Bieszczadzki Worek już od drogi prowadzącej ze Stuposian do Mucznego był zaanektowany na potrzeby dostojników rządowych i zarządzany przez płk. Kazimierza Doskoczyńskiego.

W latach osiemdziesiątych grób został splądrowany i uległ częściowemu zniszczeniu. W roku dziewięćdziesiątym zaniedbany cmentarz został uporządkowany, natomiast w 1993 r. pracownicy Bieszczadzkiego Parku Narodowego nakryli kapliczkę daszkiem i odbudowali ściany.

Grób Hrabiny przed remontem — _{Fot. napogórzu.blogspot.com}

Grób Hrabiny przed renowacją — _{Fot. napogórzu.blogspot.com}

Kolejny remont na cmentarzu, zlecony przez BdPN również dotyczył kapliczki. W 2013 r. założono nowy daszek i zrekonstruowano ściany. W 2022 r. odnowiono płyty nagrobne

Grób Hrabiny (2)

Grób Hrabiny w Siankach. Jak historia płata figle

Dolina górnego Sanu, czyli bieszczadzki koniec Polski