Historia polskiej ropy zaczęła się jeszcze w połowie XIX wieku. Najstarszy na świecie szyb naftowy powstał w 1852 roku w Siarach pod Gorlicami. Został wykopany ręcznie i dał początek wydobyciu ropy naftowej w kopalni założonej przez Stanisława Jabłonowskiego. Niedługo później, w 1854 roku, powstała pierwsza polska kopalnia ropy w Bóbrce koło Krosna. Jej inicjatorem był Ignacy Łukasiewicz, pionier przemysłu naftowego, którego działalność na trwałe wpisała się w historię światowej energetyki.
Rozwój tej gałęzi przemysłu postępował szybko. W 1856 roku w Ulaszowicach koło Jasła uruchomiono pierwszy polski zakład destylacji ropy naftowej. Kilkadziesiąt lat później powstała jedna z najstarszych rafinerii na świecie – zakład w Gorlicach, w Gliniku Mariampolskim, który rozpoczął działalność w 1884 roku. Wszystkie te miejsca tworzyły ważną mapę wczesnego górnictwa naftowego, a wśród nich znalazły się także położone w Bieszczadach Stuposiany.
Już w XIX wieku miejscowość ta była związana z poszukiwaniem i wydobyciem ropy naftowej. Kopalnie funkcjonowały tu jeszcze przed rokiem 1884, co sprawia, że Stuposiany zaliczają się do najstarszych ośrodków górnictwa naftowego na świecie. Okolica miała wówczas także inne znaczenie gospodarcze. Na początku XIX wieku na granicy Bereżek z Caryńskiem działała huta szkła, a w latach sześćdziesiątych XIX wieku powstała tu kopalnia ropy naftowej.
Rozwój miejscowości przyspieszył wraz z budową linii kolejki wąskotorowej prowadzącej z Sokolik do Stuposian, a następnie do Ustrzyk Górnych. Dzięki temu połączeniu Stuposiany stały się lokalnym centrum gospodarczym, do którego docierały surowce, ludzie i nowe możliwości rozwoju. Na początku XX wieku zainteresowanie ropą w tej części Bieszczadów nie zniknęło. W 1912 roku ponownie rozpoczęto tu poszukiwania złóż, które prowadziła firma „Abura” ze Lwowa. Nadzieje na dalszy rozwój przerwał jednak wybuch I wojny światowej. Zniszczenia, jakie przyniósł konflikt, zahamowały rozwój miejscowości i na długi czas przerwały jej gospodarczy rozkwit.
Choć dziś Stuposiany kojarzą się przede wszystkim z bieszczadzką przyrodą i spokojem górskiej miejscowości, ich historia przypomina, że w przeszłości były częścią ważnej opowieści o początkach światowego przemysłu naftowego. W cieniu gór i lasów rodziły się tu początki działalności, która z czasem zmieniła oblicze gospodarki wielu krajów.
Komentarze (0)