Bieg „Tropem Wilczym. Bieg Pamięci Żołnierzy Wyklętych” to dziś największe na świecie przedsięwzięcie sportowo-edukacyjne poświęcone pamięci żołnierzy powojennego podziemia niepodległościowego. Jego początki sięgają 2013 roku, kiedy grupa pasjonatów historii oraz działaczy społecznych zorganizowała pierwszą edycję biegu w lesie w okolicach Zalewu Zegrzyńskiego. Wówczas wydarzenie miało charakter surwiwalowy, a na starcie stanęło kilkadziesiąt osób.
Zainteresowanie inicjatywą rosło jednak bardzo szybko. Już rok później, w 2014 roku, dzięki zaangażowaniu zespołu Fundacji Tropem Wilczym – organizującej bieg do dziś – wydarzenie stało się dużym przedsięwzięciem stołecznym. W Warszawie pobiegło wtedy 1500 uczestników, a kolejne edycje odbywały się w Parku Skaryszewskim i na Forcie Bema. Od 2015 roku bieg przyjął formułę ogólnopolską i na stałe wpisał się w kalendarz wydarzeń biegowych w Polsce.
Największy Bieg Pamięci na świecie
Skala projektu najlepiej widoczna była w 2020 roku. Wtedy w Biegu „Tropem Wilczym” wzięło udział ponad 75 tysięcy uczestników w 370 lokalizacjach. Było to około 300 miast partnerskich w Polsce, 9 miast zagranicznych, w tym między innymi Chicago, Londyn, Nowy Jork, Wiedeń czy Wilno, a także 50 miast, w których odbywały się biegi garnizonowe. Dodatkowo wydarzenie zorganizowano w 7 misjach wojskowych poza granicami kraju, między innymi w Afganistanie, Iraku, Kosowie czy Rumunii. Hołd Żołnierzom Wyklętym oddawali tam nie tylko polscy żołnierze, ale również przedstawiciele innych armii, między innymi z USA, Węgier, Danii czy Ukrainy.
Znaczenie biegu wpisuje się w kontekst ustanowionego w 2011 roku Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”, obchodzonego 1 marca. Święto to upamiętnia żołnierzy polskiego podziemia antykomunistycznego i antysowieckiego działającego w latach 1944–1963 na terenie przedwojennych granic Rzeczypospolitej.
Symbolika dystansu i historyczny kontekst
W każdej edycji biegu jednym z jego najważniejszych elementów jest dystans 1963 metrów, wspólny dla wszystkich lokalizacji. Liczba ta nie jest przypadkowa – nawiązuje do roku śmierci ostatniego Żołnierza Wyklętego, Józefa Franczaka ps. „Lalek”, który zginął 21 października 1963 roku podczas obławy w Majdanie Kozic Górnych pod Piaskami, na terenie ówczesnego województwa lubelskiego.
Żołnierze Wyklęci, działający w ramach powojennego podziemia, pozostali wierni złożonej przysiędze wojskowej i nie godzili się na współpracę z władzą komunistyczną. Propaganda PRL określała ich mianem faszystów i bandytów, pozbawiając ich praw, tropiąc, więżąc i mordując w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa oraz Informacji Wojskowej. Liczbę członków organizacji i grup konspiracyjnych szacuje się na 120–180 tysięcy osób. Według wciąż niepełnych danych, w latach 1944–1956 zginęło blisko 9 tysięcy żołnierzy podziemia, a ponad 4 tysiące osób skazano na karę śmierci.
XIV edycja: bieg także w Bieszczadach
Zbliżająca się XIV edycja Biegu „Tropem Wilczym” odbędzie się 1 marca 2026 roku. Jak co roku, także w Bieszczadach zaplanowano lokalne odsłony wydarzenia. W tym roku bieg odbędzie się w Ustrzykach Dolnych oraz w Polanie, w gminie Czarna.
Ustrzyki Dolne – biegi i marsz Nordic Walking
W Ustrzykach Dolnych zawody odbędą się 1 marca 2026 roku. Miejscem startu i mety będzie parking przy Bieszczadzkim Zespole Szkół Zawodowych przy ulicy Przemysłowej 15. W programie przewidziano:
- bieg rodzinny na dystansie 1963 metrów,
- bieg główny na dystansie 7000 metrów,
- marsz Nordic Walking na dystansie 5000 metrów.
Start biegu rodzinnego i biegu głównego zaplanowano na godzinę 12:00, natomiast marsz Nordic Walking rozpocznie się o 12:02. Odbiór pakietów startowych rozpocznie się o godzinie 09:00. Biuro zawodów, w zależności od warunków pogodowych, będzie zlokalizowane w budynku lub na placu przy Bieszczadzkim Zespole Szkół Zawodowych. Organizatorzy przewidzieli możliwość zaparkowania samochodów na pobliskim parkingu. Zakończenie zawodów i dekoracja uczestników zaplanowane są na godzinę 14:00.
Polana – lokalna odsłona biegu
Drugą bieszczadzką lokalizacją XIV edycji Biegu „Tropem Wilczym” będzie Polana. Zbiórka uczestników odbędzie się w budynku świetlicy wiejskiej w Polanie nr 33, położonym w centrum wsi przy wojewódzkiej drodze, tak zwanej Małej Pętli Bieszczadzkiej. To właśnie w świetlicy zaplanowano zapisy, rozdanie koszulek, omówienie regulaminu biegu oraz tras. Ze względu na lokalne uwarunkowania, start biegu zaplanowano na godzinę 14:00. Organizatorzy proszą uczestników o przybycie co najmniej 30 minut wcześniej.
Bieg „Tropem Wilczym” od lat łączy aktywność fizyczną z refleksją nad historią. Jego obecność w Bieszczadach wpisuje się w ogólnopolski charakter inicjatywy, jednocześnie nadając jej lokalny wymiar. Każda edycja, niezależnie od miejsca, realizuje ten sam cel – upamiętnienie żołnierzy, którzy po zakończeniu II wojny światowej nie złożyli broni i zapłacili za swoją postawę najwyższą cenę.
Komentarze (0)