Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego ogłosiło wyniki pierwszego w tym roku naboru w ramach programu „Ochrona zabytków”. W jego ramach dofinansowanie otrzymały setki projektów z całej Polski, których celem jest zachowanie materialnego dziedzictwa kulturowego, zarówno w postaci zabytków nieruchomych, jak i ruchomych. Wśród beneficjentów znalazła się również Parafia Greckokatolicka pw. św. Mikołaja w Rzepedzi. Na prace przy zabytkowej cerkwi przeznaczono 147 200 złotych. Środki mają zostać wykorzystane na działania konserwatorskie, restauratorskie oraz roboty budowlane przy obiekcie wpisanym do rejestru zabytków.
Program „Ochrona zabytków” – wsparcie dla dziedzictwa kulturowego
Jak poinformowało Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w ramach pierwszego tegorocznego naboru programu „Ochrona zabytków” na realizację 412 zadań przeznaczono blisko 167 milionów złotych.
Celem programu jest ochrona i zachowanie materialnego dziedzictwa kulturowego poprzez prowadzenie prac konserwatorskich i restauratorskich oraz udostępnianie zabytków do celów publicznych. Dofinansowanie otrzymują zarówno obiekty sakralne, jak i świeckie, zgłaszane m.in. przez samorządy, instytucje kultury czy wspólnoty religijne.
Jednym z projektów zakwalifikowanych do wsparcia jest właśnie cerkiew greckokatolicka w Rzepedzi.
Niewielka parafia i duża odpowiedzialność
Proboszcz parafii, ksiądz Andrzej Żuraw, w rozmowie z portalem wBieszczady.pl podkreślał, że utrzymanie zabytkowego obiektu jest dużym wyzwaniem dla lokalnej wspólnoty.
Parafia nie jest liczna, ale ten obiekt staramy się utrzymać. Przychodzi tutaj bardzo wielu turystów, odwiedza i latem, i zimą. Staramy się dzięki gminie, dzięki Urzędowi Marszałkowskiemu, dzięki ministrowi utrzymać ten budynek. Ten obiekt ma 200 lat, jest to obiekt zabytkowy. Remont tego obiektu jest potrzebny
– mówi duchowny.
Samorząd wspiera ochronę zabytków
Jak zaznacza Roman Bzdyk, wójt gminy Komańcza, działania związane z remontami i utrzymaniem obiektów sakralnych na terenie gminy są ważnym elementem lokalnej polityki dotyczącej dziedzictwa kulturowego.
Urząd cały czas stara się, aby obiekty sakralne na terenie gminy Komańcza zostały wyremontowane
– podkreślił samorządowiec.
Cerkiew z dwustuletnią historią
Cerkiew greckokatolicka pw. św. Mikołaja Cudotwórcy w Rzepedzi jest klasycznym przykładem wschodniołemkowskiej architektury sakralnej. Świątynię wybudowano w 1824 roku na miejscu starszego obiektu. Położona jest w dolinie potoku Rzepedka, który stanowi dopływ rzeki Osławy. Przez dziesięciolecia była ważnym miejscem życia religijnego miejscowej społeczności greckokatolickiej. W 1869 roku wyposażenie świątyni uzupełniono o ikonostas, natomiast w 1896 roku przeprowadzono jej przebudowę.
Jednym z najbardziej dramatycznych okresów w historii cerkwi był czas powojennych przesiedleń związanych z akcją „Wisła”. W trakcie przymusowych wysiedleń ludności ukraińskiej świątynia została splądrowana przez Ludowe Wojsko Polskie. Z budynku zabrano wówczas między innymi wszystkie dzwony.
W kolejnych latach obiekt został zaadaptowany na rzymskokatolicką kaplicę pogrzebową. Jak podkreślają historycy regionu, decyzja ta w praktyce uchroniła cerkiew przed całkowitą dewastacją.
Powrót do życia religijnego
Pomimo trudnych realiów okresu PRL lokalna społeczność greckokatolicka podejmowała starania o ratowanie obiektu. W latach 1970–1973 przeprowadzono pierwsze prace remontowe, mimo że nie zawsze spotykały się one z przychylnością władz. Od 1987 roku cerkiew ponownie pełni swoją pierwotną funkcję i pozostaje czynna. Nabożeństwa odbywają się w niej regularnie.
We wnętrzu świątyni do dziś zachowało się wiele oryginalnych elementów wyposażenia. Należą do nich między innymi trzy ołtarze boczne, dekoracja malarska chóru oraz czterorzędowy ikonostas wykonany przez Josipa Bukowczyka. Cerkiew pozostaje miejscem otwartym nie tylko dla wiernych, ale także dla odwiedzających region turystów. Jej drzwi są dostępne dla wszystkich, którzy chcą pomodlić się, zrobić zdjęcie lub bliżej poznać historię i kulturę Bieszczad.
Komentarze (0)