Zamek Królewski, a właściwie Zespół Zamkowy został zbudowany na wzgórzu w miejscu dawnego ruskiego grodu. Rozpościera się z niego przepiękny widok na panoramę okolicy i przepływający u podnóża zamku San

Zamek Królewski to jedna z głównych atrakcji miasta

Pierwotnie, za czasów panowania Kazimierza Wielkiego był to zamek wybudowany w stylu gotyckim jednak z nakazu Bony Sforzy , w latach 1523 – 1548 zamek został przebudowany na styl renesansowy. Zamek w Sanoku stanowił ważny i strategiczny punkt na pograniczu polsko-rusko-węgierskim.

W zamku przebywali m.in. Kazimierz Wielki i Władysław Jagiełło, którego wesele z trzecią żoną odbyło się właśnie na tym zamku 2 maja 1417 r. Po 1434 r. rezydowała tu przez wdowieńskie lata, czwarta żona Władysława Jagiełły – Zofia, której gościem w 1440 r. był kardynał Zbigniew Oleśnicki.

W latach 1523 – 1548 z polecenia królowej Bony, zamek w Sanoku zostaje ponownie rozbudowany. Lata 1555 – 1556 to czas, kiedy w zamku przebywa siostra króla Zygmunta Augusta – węgierska królowa Izabela Jagiellonka, wdowa po Janie Zapolyi.

Kolejny raz zamek rozbudowano w XVII i XIX wieku. Wówczas powiększono go o rozebrane później skrzydło południowe i północne. Podczas zaboru austriackiego wyburzono wszystkie budynki poza (zmienioną remontami i przebudowami) główną budowla zamkową.

Zamek w czasach swojej świetności był okazałą rezydencją. Funkcjonował tu cały zespół zamkowy z zapleczem gospodarczym. Stajnie, wozownia, zbrojownia, pomieszczenia mieszkalne dla służby, kuchnia, łaźnia, piekarnia i browar. Zachowana do dzisiaj studnia powstała w połowie XVI wieku.

Gruntowny remont zamku został przeprowadzony w latach 90. XX w.

Zamek w Sanoku jak sprzed lat

Dzięki dobrze zachowanemu inwentarzowi, prowadzone w latach 90. XX wieku prace budowlano – konserwatorskie pozwoliły w dużym stopniu odtworzyć wygląd głównej budowli z 1558 r. W praktycznie niezmienionym stanie zachowały się piwnice, do których prowadziły schodki z dziedzińca. Podczas remontu częściowo przywrócono dawny układ komnat, renesansową kamieniarkę portali i okien, zrekonstruowano drewniane stropy, a na posadzce ułożono cegłę – jak wynikało z opisu inwentarzowego.

Dzięki współfinansowaniu ze środków Unii Europejskiej, w latach 2010 – 2011, odbudowano południowe skrzydło , w którym została urządzona galeria niezwykłego artysty – Zdzisława Beksińskiego.

Lata 2012 – 2013, ponownie dzięki środkom z UE udało się przeprowadzić prace rewitalizujące wzgórze zamkowe. Dziedziniec wyłożono kostką granitową, urządOd zono ogrody, zrekonstruowano schody zamkowe i balkon, a na pozostałościach średniowiecznej wieży z czasów Kazimierza Wielkiego wybudowano taras widokowy. Rozciąga się z niego urokliwa panorama na Góry Słonne i położone u ich podnóża Muzeum Budownictwa Ludowego.

Stałe wystawy w Sanockim Zamku Królewskim:

  • Galeria Zdzisława Beksińskiego
  • Kolekcja Ikon – Sztuka cerkiewna XV – XIX w. 
  • Sztuka Sakralna
  • Portret XVII – XIX w.
  • Sztuka współczesna
  • Zbrojownia i schron obserwacyjny
  • Archeologia
  • Galeria Mariana Kruczka
  • Ceramika Pokucka

Tuż obok zamku znajduje się płatny parking, na którym można zostawić samochód.

Przy okazji zwiedzania zamku polecamy spacer na znajdujący się w pobliżu niezwykle urokliwy sanocki rynek.

Sanok, ul. Zamkowa 2

Fot. T. Pawęzka