Projekt „Transgraniczny Szlak Dawnych Placówek Straży Granicznej”, nr INT/KAR/II/0037, jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Funduszu Małych Projektów Programu Interreg Polska-Słowacja 2021-2027. Lider projektu: Gmina Lutowiska. Partner projektu: Obec Stakčín.
Otwarcie było czymś więcej niż przecięciem wstęgi. Połączyło pamięć o przedwojennych pogranicznikach, współczesną służbę Straży Granicznej oraz współpracę samorządów po obu stronach granicy. Przebieg wydarzenia można dziś nie tylko przeczytać, ale również obejrzeć i usłyszeć dzięki materiałom telewizyjnym i radiowym opublikowanym 22 maja.
Dwernik: miejsce, w którym historia pozostała widoczna
Wybór Dwernika nie był przypadkowy. Jak odnotowało Radio VIA w relacji z 22 maja, uroczystości rozpoczęły się przy zachowanej placówce z czasów II RP. W tym symbolicznym otoczeniu oficjalnie udostępniono trasę upamiętniającą posterunki i komisariaty działające niegdyś przy granicy polsko-czechosłowackiej.
Na szlaku ustawiono 24 tablice historyczne i oznaczenia. Każdy punkt przypomina konkretną placówkę, przebieg dawnej granicy oraz ludzi pełniących tam służbę. Kody QR prowadzą do materiałów cyfrowych, dzięki czemu miejsce w terenie staje się początkiem szerszej opowieści.
W audycji Radia VIA o znaczeniu inicjatywy mówią komendant BiOSG gen. bryg. SG Tomasz Zybiński, Waldemar Bocheński oraz wójt Gminy Lutowiska Janusz Krupa.
Posłuchaj rozmówców Radia VIA
gen. bryg. SG Tomasz Zybiński - komendant Bieszczadzkiego Oddziału SG (1:38)
Źródło: Radio VIA, nagranie z 22.05.2026. Otwórz nagranie w nowym oknie.
Waldemar Bocheński - prezes Stowarzyszenia Weteranów Polskich Formacji Granicznych (8:24)
Źródło: Radio VIA, nagranie z 22.05.2026. Otwórz nagranie w nowym oknie.
Janusz Krupa - wójt Gminy Lutowiska (1:39)
Źródło: Radio VIA, nagranie z 22.05.2026. Otwórz nagranie w nowym oknie.
Równie dokładną chronologię przedstawiło Polskie Radio Rzeszów w materiale opublikowanym 22 maja o godz. 15.21. Rozgłośnia potwierdziła rozpoczęcie uroczystości o godz. 10.00 w Dwerniku, liczbę 24 miejsc oraz zastosowanie znaków, tablic i kodów QR. Wcześniej program całego dnia szczegółowo zapowiadało Radio Bieszczady w publikacji z 19 maja.
Od szlaku pamięci do jubileuszu współczesnej formacji
Po części historycznej w Dwerniku uczestnicy przenieśli się do Lutowisk. Tam odbył się uroczysty apel z okazji 35-lecia Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej, wręczono awanse, medale i wyróżnienia. Dzień zakończyły wystąpienia historyczne oraz program muzyczny z udziałem Orkiestry Reprezentacyjnej Straży Granicznej.
W wydarzeniu uczestniczyli m.in. komendant BiOSG gen. bryg. SG Tomasz Zybiński, zastępca komendanta głównego SG gen. bryg. SG Wioleta Gorzkowska, wojewoda podkarpacka Teresa Kubas-Hul, wicemarszałek województwa podkarpackiego Piotr Pilch, wójt Gminy Lutowiska Janusz Krupa oraz przedstawiciele gmin, przez które prowadzi trasa.
Wykłady, koncerty i spotkanie mieszkańców w Lutowiskach
Po apelu wydarzenie nie zakończyło się na części oficjalnej. Popołudniowy i wieczorny program przy Chacie pod Florianem otworzył szlak mieszkańcom, turystom i osobom zainteresowanym historią pogranicza. Zgodnie z programem przedstawionym przez Radio Bieszczady zaplanowano dwa wystąpienia Waldemara Bocheńskiego: o geograficzno-politycznym charakterze granic i życiu pogranicza oraz o zadaniach i formach ochrony granicy i historii Straży Granicznej w latach 1928-1939. W programie znalazła się także prelekcja Krystyny Chowaniec poświęcona trasom kurierskim ZWZ-AK funkcjonującym podczas II wojny światowej na pograniczu Beskidu Niskiego i Bieszczadów.
Muzyczną część programu tworzyły koncert Orkiestry Reprezentacyjnej Straży Granicznej pod dyrekcją ppłk. SG Leszka Mieczkowskiego oraz dwa występy zespołu artystycznego 5 Batalionu Strzelców Podhalańskich w Przemyślu. Wieczorem zaplanowano zabawę taneczną, a uczestnicy mogli również obejrzeć sprzęt i wyposażenie Straży Granicznej. Relacja wBieszczady.pl opublikowana 23 maja potwierdza muzyczną oprawę Orkiestry Reprezentacyjnej SG.
Obraz dnia uzupełnia oficjalny film Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej. Materiał pokazuje zarówno terenowe oznaczenia, jak i samą inaugurację.
Oficjalną dokumentację wydarzenia wraz z rozbudowaną galerią opublikował również Bieszczadzki Oddział Straży Granicznej. Formacja podkreśliła, że udzieliła projektowi wsparcia merytorycznego, a komendant BiOSG objął go honorowym patronatem.
Dzień otwarcia w obiektywach mediów
Inaugurację szeroko udokumentowały redakcje regionalne. wBieszczady.pl opublikowało 23 maja o godz. 12.18 relację i galerię 75 zdjęć. Fotografie pokazują część w Dwerniku, apel, odznaczenia, spotkanie kilku pokoleń funkcjonariuszy oraz musztrę paradną.
Szlak można poznawać etapami
Trasa prowadzi przez gminy Lutowiska, Cisna, Komańcza, Jaśliska, Dukla i Krempna. Łączy Bieszczady z Beskidem Niskim i ma charakter historyczny, edukacyjny, patriotyczny oraz turystyczny. Można poznawać ją pieszo, rowerem lub konno.
Pełny opis 24 punktów, mapę, plik GPX, regulamin i wniosek o odznakę udostępniono na oficjalnej stronie Transgranicznego Szlaku Dawnych Placówek Straży Granicznej. Odznakę turystyczno-historyczną można zdobywać w stopniach brązowym, srebrnym i złotym, odwiedzając kolejne miejsca i pokonując trasy określone w regulaminie.
Otwarcie w Dwerniku zakończyło etap przygotowywania oznakowań, ale rozpoczęło właściwe życie trasy. Od 22 maja dawne placówki nie są już wyłącznie punktami na archiwalnych mapach. Tworzą wspólną drogę przez krajobraz, pamięć i historię pogranicza.
Projekt „Transgraniczny Szlak Dawnych Placówek Straży Granicznej”, nr INT/KAR/II/0037, jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Funduszu Małych Projektów Programu Interreg Polska-Słowacja 2021-2027. Lider projektu: Gmina Lutowiska. Partner projektu: Obec Stakčín.
Projekty graficzne: wiercany.com
Projekt „Transgraniczny Szlak Dawnych Placówek Straży Granicznej”, nr INT/KAR/II/0037, jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Funduszu Małych Projektów Programu Interreg Polska-Słowacja 2021-2027. Lider projektu: Gmina Lutowiska. Partner projektu: Obec Stakčín.
Komentarze (0)