Atrakcje przyrodnicze Nadleśnictwa Ustrzyki Dolne

Na terenie Nadleśnictwa Ustrzyki Dolne znajdują się dwie ścieżki spacerowe. Ścieżka „Na stokach Żukowa” oraz „Na szczyt Kamiennej”

Leśna ścieżka przyrodniczo – dydaktyczna „Na stokach Żukowa”

Ścieżka położona jest na terenie Wschodnio-beskidzkiego Obszaru Chronionego Krajobrazu w miejscowości Ustjanowa i prowadzi trasami narciarstwa biegowego i kolarstwa górskiego po północnych stokach pasma górskiego Żuków. Uczestnikom edukacji przedstawiono specyfikę gospodarki leśnej w drzewostanach iglastych i mieszanych, różnorodność formacji roślinnych w zależności od siedliska walory krajobrazowe i historyczne.

Na terenie Ścieżki można poznać strukturę lasu, panujące w nim zależności, wielofunkcyjność lasu, wybrane zagadnienia z hodowli i ochrony lasu. Ścieżkę utworzono w 2000 r. Z czasem ją rozbudowano i posiada 27 przystanków na długości 3,5 km. Wyposażona jest w tablice informacyjno – dydaktyczne, ławki oraz miejsca ogniskowe.

Na samym początku ścieżki urządzono obiekt ,,zielonej klasy” wyposażony w ławy i stoły. W zadaszonej części znajdują się tablice opisujące rolę i znaczenie lasu, choroby lasu, składniki fauny i flory ekosystemu leśnego. Kończy się tarasem widokowym na grzbiecie Żukowa – Holicy z panoramą na Zatokę Teleśnicą i bieszczadzkie połoniny. Orientacyjny czas przejścia ok. 2,5 godziny. Początek ścieżki jest na wysokości 500 m n.p.m. a najwyższy punkt na tarasie widokowym 750 m n.p.m.

Ścieżka spacerowo – rowerowa ,,Na Szczyt Kamiennej Laworty”

Ścieżka utworzona w 2000 r., sukcesywnie odtworzona i doposażana w nowe tablice. Rozpoczyna się przy ogródkach działkowych na ul. Nadgórnej i biegnie na Szczyt Kamiennej Laworty (762 m n.p.m.) do górnej stacji kolejki linowej wyciągu narciarskiego. Przebieg ścieżki charakteryzuje się licznymi punktami widokowymi na panoramę miasta Ustrzyki Dolne. Ścieżkę wyposażono w tablice edukacyjne opisujące specyfikę występujących drzewostanów oraz zagadnienia ochrony przyrody.

Na obu ścieżkach, trasami wyznaczonymi przez las nie ma możliwości poruszania się z wózkiem. Można nim jeździć drogą leśną szczytem Żukowa (do krainy Lipeckiej) długość ok. 3 km.

Na obu ścieżkach spacer z psem jest dozwolony pod warunkiem, że jest on prowadzony na smyczy.

Na terenie Nadleśnictwa Ustrzyki Dolne są cztery wiaty turystyczne, dwie duże i dwie małe, tzw. schrony. Oprócz tego na początku Leśnej ścieżki przyrodniczo – dydaktycznej „Na stokach Żukowa” w Ustjanowej znajduje się Zielona Klasa.

  • Pierwsza duża wiata zlokalizowana na Żukowie przy Holicy w Leśnictwie Łobozew. W tej wiacie jest piec.
  • Druga znajduje się na przełęczy między Rabem a Żłobkiem w Leśnictwie Żłobek, na wyznaczonym miejscu wypoczynku na terenie Nadleśnictwa. Ta wiata nie ma pieca. Obok jest miejsce ogniskowe wyposażone w infrastrukturę turystyczną.
  • Pierwszy schron znajduje się w Leśnictwie Ustjanowa na Strwiążyku, gdzie jest wyznaczone miejsce ogniskowe.
  • Drugi w Leśnictwie Orelec na stoku góry Koziniec (522m n.p.m.) w nieczynnym kamieniołomie w Bóbrce, przy wejściu do rezerwatu ,,Koziniec”.

Nadleśnictwo Ustrzyki. Pomniki przyrody i zabytki

Na terenie Nadleśnictwa Ustrzyki Dolne jest wyznaczone 21 pomników przyrody, w tym 20 to pomniki przyrody żywej, zgrupowanych w obrębie dawnego parku podworskiego usytułowanego na terenie leśnictwa Serednica, we wsi Leszczowate. Pozostały, to pomnik przyrody nieożywionej – skałka pn. ,,Kamień Orelecki”, zlokalizowany w miejscowości Orelec.

Na gruntach zarządzanych przez Nadleśnictwo Ustrzyki Dln zinwentaryzowano wiele obiektów kultury materialnej, prezentujących duże wartości historyczne i zasługujących na ochronę.

Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru w zasięgu Nadleśnictwa Ustrzyki Dolne.

Gmina Ustrzyki Dolne

  • Brzegi Dolne – cerkiew drewniana z 1844 r., użytkowana przez parafię rzymsko-kat, dzwonnica cerkiewna murowana z 1844 r.,
  • Hoszowczyk – cerkiew drewniana z 1930 r., użytkowana przez parafię rzymsko-kat.,
  • Hoszów – cerkiew drewniana z lat 1900-1925, użytkowana przez parafię rzymsko-kat.,
  • Jałowe – cerkiew drewniana z 1903 r., użytkowana przez parafię rzymsko-kat.,
  • Jasień – kaplica grobowa Lenartowiczów z 1903 r.,
  • Krościenko – cerkiew drewniana z 1799 r., użytkowana przez parafię rzymsko-kat., dzwonnica cerkiewna,
  • Leszczowate – cerkiew drewniana z 1922 r. – użytkowana przez parafię rzymsko-kat. dzwonnica cerkiewna drewniana z lat 1850-1875,
  • Liskowate – cerkiew drewniana z 1832 r., użytkowana przez parafię rzymsko-kat.,
  • Łodyna – cerkiew drewniana z 1861 r., użytkowana przez parafię rzymsko-kat.,
  • Moczary – cerkiew drewniana z 1903 r., użytkowana przez parafię rzymsko-kat, dzwonnica cerkiewna z 1903 r.,
  • Równia – cerkiew drewniana z lat 1700-1750, użytkowana przez parafię rzymsko-kat.,
  • Strwiążyk – cerkiew murowana z 1831-1838 r., użytkowana przez parafię rzymsko-kat.,
  • Ustjanowa Górna – cerkiew drewniana z 1791 r., użytkowana przez parafię rzymsko-kat.,
  • Ustrzyki Dolne – cerkiew murowana z 1847 r., użytkownik Parafia K. Biz.-Ukrain. , kościół parafialny murowany z lat 1908-1911, Parafia rzym.-katolicka, ul. Fabryczna 20, dom murowany, hale fabryczne murowane z lat 1900-1925.

Gmina Czarna

  • Bystre – cerkiew drewniana z 1902 r., użytkownik TONZ Michniowiec, dzwonnica cerkiewna murowana z 1939 r.,
  • Czarna – cerkiew drewniana z 1834 r., użytkowana przez parafię rzymsko-kat.,
  • Rabe – cerkiew drewniana z 1858 r., użytkowana przez parafię rzymsko-kat.,
  • Żłobek – cerkiew drewniana z 1830 r., użytkowana przez parafię rzymsko-kat.

Gmina Olszanica

  • Olszanica – pałac murowany z 1905 r.,
  • oficyna dworska murowana z lat 1890-1910,
  • kuźnia dworska murowana z lat 1900-1925,
  • most murowany z 1905 r.

Powyższe użytkowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości.

  • cerkiew murowana z 1900 r.,
  • dzwonnica cerkiewna murowana z 1930 r.

Orelec

  • cerkiew drewniana z 1759 r., użytkowana przez parafię rzymsko-kat.,
  • dzwonnica cerkiewna drewniana z lat 1800-1850 użytkowana przez parafię rzymsko-kat.

Paszowa

  • cerkiew drewniana z lat 1775-1799, użytkowana przez parafię rzymsko-kat.

Stefkowa

  • dzwonnica cerkiewna drewniana z lat 1875-1899, użytkowana przez parafię rzymsko-kat.,
  • cerkiew drewniana z lat 1836-1840, użytkowana przez parafię rzymsko-kat.

Uherce Mineralne

  • dwór murowany z 1830 r., kościół parafialny murowany z 1757 r., użytkowany przez parafię rzymsko-kat.,
  • dzwonnica kościelna murowana z 1757 r., użytkowana przez parafię rzymsko-kat.,
  • mur z bramkami wokół kościoła z 1757 r.,
  • Wańkowa – cerkiew z Ropienki drewniana z 1726 r., użytkowana przez parafię rzymsko-kat.

Obiekty historyczne

Na gruntach administrowanych przez Nadleśnictwo Ustrzyki Dolne, a niekiedy w ich bezpośrednim sąsiedztwie zlokalizowane są obiekty historyczne o mniejszej randze, których nie wpisano do rejestru zabytków, zasługujące jednak na pamięć i ochronę.

  • Bandrów – kamienna kapliczka-krzyż,
  • Brzegi – cembrowiny po szybach,
  • Łobozew – dawny wapiennik, dawny wapiennik, zadrzewienie przedwojennej osady, pozostałości po przedwojennym szybowisku,
  • Łodyna – kapliczka,
  • Krościenko – cembrowiny po szybach, obelisk z 1911 r.,
  • Rabe – cembrowiny po szybach,
  • Teleśnica – aleja dworska,
  • Ustjanowa – obelisk upamiętniający setną rocznicę odzyskania niepodległości. szybowisko stare, źródełko z kapliczką, obelisk upamiętniający odprawienia pierwszej w regionie mszy polowej przez ks. K. Wojtyłę – późniejszego papieża,
  • Żłobek – obelisk upamiętniający setną rocznicę odzyskania niepodległości oraz krzyż w 250 rocznicę zawiązania Konfederacji Barskiej,
  • Obręb Stefkowa,
  • Serednica – mogiła,
  • Stefkowa – mogiła,
  • Zawadka – krzyż,
  • Żuków – mogiła.

Odrębną grupę, związaną ściśle z obszarem terytorialnego działania Nadleśnictwa, stanowią tzw. zabytki kultury technicznej, do których należą kopalnie ropy naftowej:

  • „Łodyna” przy drodze z Łodyny do Leszczowatego, funkcjonująca od drugiej połowy XIX w.,
  • kopalnia w Wańkowej czynna od 1887 r.,
  • kopalnia w Ropience czynna od 1886 r.

Parki i ogrody podworskie

Zabytkowe założenia ogrodowe są jednym z najbardziej istotnych elementów dziedzictwa narodowego. Dwory, rezydencje, plebanie otaczane ogrodami i parkami, przez stulecia stanowiły ważny element kulturotwórczy, będąc swoistymi ostojami tradycji.

Do chwili obecnej zachowało się niewiele założeń ogrodowych, wiele z nich uległo zniszczeniu podczas pierwszej i drugiej wojny światowej lub zostały spalone zostały przez UPA dopiero w latach 1944 – 1947. Często jedyną pozostałością po parku czy ogrodzie są stare drzewa o charakterze pomnikowym, natomiast elementy rzeźby ogrodowej zostały całkowicie zatarte.

Na gruntach zarządzanych przez Nadleśnictwo Ustrzyki Dolne znajduje się kilka niewielkich obszarów po założeniach parkowo-ogrodowych, gdzie zachowały się ślady dawnej świetności, są to:

Dźwiniacz Dolny

Dwór i folwark już nie istnieją. Z licznych niegdyś drzew i krzewów do chwili obecnej zachował się szpaler lip szerokolistnych i kilka dębów szypułkowych. Po dawnej świetności pozostał niewyraźny zarys wałów i fos.

Leszczowate

Ogród położony jest pomiędzy dwoma potokami, w ogrodzie stał kiedyś dwór i folwark, spalone w 1944 r. przez UPA. Sieć dróg dojazdowych i wewnętrznych została całkowicie zatarta. Czytelne są jeszcze granice i częściowo także groble i kanały dawnych stawów. Zachowała się altana jaworowo – lipowa, na obrzeżach rosną największe skupienia drzew; są to przede wszystkim lipy i graby. Najstarszym drzewem w parku jest jesion wyniosły o olbrzymim, bardzo oryginalnie ukształtowanym pniu.

Strwiążyk

Po dawnych ogrodach pozostały jedynie fragmenty nasadzeń rzędowych jesionu i lip: drobnolistnej i szerokolistnej, niewielkie fragmenty wałów i tarasów ziemnych. Poza tym trudno jest określić granicę między założeniem parkowym a lasem. Runo zdominowane jest przez roślinność charakterystyczną dla buczyny karpackiej.

Serednica

W dolnej części doliny, na brzegach potoku Serednica oraz na stromych skarpach występuje naturalny fragment dąbrowy. W górnej części, przy dawnym folwarku rosną jeszcze w rzędowych nasadzeniach lipy szerokolistne

Najlepiej zachowanymi zespołami pałacowo-parkowymi na omawianym terenie są zamek i park w Olszanicy, dwór i ogród w Łobozewie, pozostałości starego dworu, folwarku i parku dworskiego w Jałowem. Do czasów obecnych po dawnych dworach i założeniach parkowo – ogrodowych niewiele przetrwało w Myczkowcach, Równi i Wańkowej. Pozostałe miejscowości, w których niegdyś istniały ogrody i domostwa, a obecnie rzadko są to pojedyncze drzewa, istniały w Czarnej, Teleśnicy Oszwarowej i Sannej, Bóbrce, Ustjanowej, Brelikowie oraz Paszowej.