• Święto Zmarłych to szczególny okres, w którym należy pamiętać o mogiłach, poległych podczas wojen, żołnierzy.
  • Na górze Manyłowa utworzono cmentarz wojenny upamiętniający setki walczących.
  • W nadleśnictwach RDLP w Krośnie znajdują się obecnie 53 cmentarze wojenne.

Cmentarz wojenny na górze Manyłowa

Las w przeszłości dawał schronienie partyzantom i rozbójnikom, był też miejscem krwawych bitew. I wojna światowa w samych Karpatach pochłonęła setki tysięcy ofiar. Z tego względu, leśne ostępy kryją wiele grobów, o których, prócz leśników, niewielu już dziś pamięta. W Nadleśnictwie Komańcza znajduje się 17 cmentarzy z tego okresu, a część z nich dopiero niedawno zidentyfikowano i oznaczono krzyżami.

W tym roku utworzono cmentarz wojenny na górze Manyłowa w Nadleśnictwie Baligród, gdzie podczas wojny zginęły setki żołnierzy armii. Byli oni chowani w zbiorowych mogiłach, często płytko kopanych z uwagi na ciężką wówczas ziemię. Obszar miejsca pamięci obejmuje kilka arów wzgórza. W ubiegłym roku został on oczyszczony, a w tym roku pojawiły się już pierwsze groby, w których złożono szczątki ekshumowanych ofiar.

CZYTAJ WIĘCEJ: Grób Hrabiny. Nowa historia starej miłości

Symboliczna gałązka zamiast sztucznych kwiatów i zniczy

Upamiętnieniem takich miejsc zajęło się między innymi Polskie Towarzystwo Leśne, które od kilku lat kultywuje zwyczaj, polegający na umieszczaniu przy grobach gałązki jedliny wraz z ulegającą biodegradacji wstążką z napisem „Pamiętamy”. Gałązka ma zastępować sztuczne kwiaty oraz znicze, które zaśmiecają las.

Leśne mogiły to część dziedzictwa kulturowego

Na terenie nadleśnictw zrzeszonych w RDLP w Krośnie znajdują się 53 cmentarze wojenne z obu wojen światowych, 4 cmentarze rzymskokatolickie, 27 cmentarzy obrządku wschodniego, 4 kirkuty, 15 cmentarzy cholerycznych, 96 mogił zbiorowych i pojedynczych. Miejsca dawnych pochówków znaczą też często kapliczki leśne, których naliczono 222, jak również 246 krzyży pokutnych lub wotywnych. Zapewne wiele grobów wciąż pozostaje niezidentyfikowanych i zapomnianych.

Źródło: RDLP Krosno

Autor: Kamil Mielnikiewicz