Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku to jedna z najważniejszych instytucji kultury w regionie oraz jedno z największych muzeów na wolnym powietrzu w Polsce. Utworzony w 1958 roku skansen prezentuje architekturę, wyposażenie wnętrz, rzemiosło i tradycję dawnych mieszkańców południowo-wschodniej części kraju. Obiekt stanowi kluczowy punkt na mapie atrakcji turystycznych dla osób podróżujących w Bieszczady, wracających z tego regionu lub wypoczywających na Podkarpaciu, będąc równocześnie istotnym miejscem dla społeczności lokalnej. W nocy 16 sierpnia na terenie placówki doszło do pożaru, w wyniku którego zniszczeniu uległ jeden z cenniejszych zabytków architektury drewnianej.
Przebieg akcji gaśniczej w nocy 16 sierpnia
Zgłoszenie o pożarze wpłynęło do Państwowej Straży Pożarnej w Sanoku krótko po godzinie 1:00 w nocy z soboty na niedzielę. Informację o pojawieniu się ognia przekazali pracownicy ochrony obiektu. Jak poinformował starszy kapitan Paweł Giba, oficer prasowy Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Sanoku, w momencie przybycia na miejsce pierwszych zastępów pożarniczych ogień w całości obejmował już budynek drewnianego kościoła rzymskokatolickiego z Bączala Dolnego.
Świątynia była obiektem o wymiarach 20 na 10 metrów i wysokości około 15 metrów. Ze względu na gęstą zabudowę skansenu – w bezpośrednim sąsiedztwie kościoła znajduje się około 10 drewnianych budynków krytych strzechą i gontem – istniało bezpośrednie ryzyko rozprzestrzenienia się pożaru na kolejne sektory muzeum.
Do działań skierowano łącznie 27 zastępów Państwowej i Ochotniczej Straży Pożarnej, co przekładało się na udział 140 strażaków. W pierwszej fazie akcji strażacy podali prądy gaśnicze w celu obrony zagrożonych budynków przyległych, ponieważ kościół był już w całości objęty ogniem. W wyniku oddziaływania wysokiej temperatury i płomieni uszkodzeniu uległy dwa obiekty znajdujące się w odległości około 30 metrów od świątyni: Chałupa z Niebocka oraz stodoła. Pozostałe zagrożone budynki drewniane udało się uratować. Ogień został opanowany w niedzielę przed godziną 5:00 rano, po czym przystąpiono do dozorowania pogorzeliska.
Straty w dobrach kultury i mieniu
Siedemnastowieczny kościół rzymskokatolicki z Bączala Dolnego spłonął doszczętnie. Wraz z budynkiem, który niedawno przeszedł renowację, zniszczeniu uległo całe jego wyposażenie, w tym zabytkowe organy, ołtarze oraz dzieła sztuki sakralnej. Jedynym elementem, który ocalał z pożaru w rejonie świątyni, jest drewniany krzyż stojący przed budynkiem. Obecnie trwa szczegółowe szacowanie strat materialnych i historycznych poniesionych przez placówkę.
Wszczęcie śledztwa przez Prokuraturę Rejonową w Sanoku
W poniedziałek, 17 sierpnia, Prokuratura Rejonowa w Sanoku formalnie wszczęła śledztwo w sprawie pożaru. Postępowanie prowadzone jest na podstawie art. 163 § 1 pkt 1 Kodeksu karnego, dotyczącego sprowadzenia zdarzenia w postaci pożaru zagrażającego życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach. Przestępstwo to zagrożone jest karą pozbawienia wolności od roku do 10 lat. W poniedziałek na terenie pogorzeliska czynności wyjaśniające prowadzili prokurator, policja, biegły sądowy oraz przedstawiciele straży pożarnej. Służby uzupełniają dokumentację procesową niezbędną do ustalenia bezpośrednich przyczyn wybuchu ognia. W planach śledczych jest przesłuchanie świadków oraz analiza zabezpieczonych nagrań z monitoringu.
Rys historyczny i tragiczny precedens z 1994 roku
Nocny pożar z 16 sierpnia jest drugim tak dużym zdarzeniem w historii sanockiej placówki. Do pierwszego pożaru o znacznej skali doszło w 1994 roku. Wówczas w ciągu kilkunastu minut ogień strawił 15 obiektów, w których zniszczeniu uległy 1324 unikalne eksponaty. Jako prawdopodobną przyczynę tamtego zdarzenia przyjęto celowe podpalenie.
Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku od momentu powstania w 1958 roku gromadzi zabytki architektury drewnianej z obszaru południowo-wschodniej Polski. Na jego terenie odtworzono układy wiejskie oraz sektory małomiasteczkowe, uwzględniając budynki mieszkalne, gospodarcze, oświatowe i przemysłowe, takie jak szkoła, karczmy, kuźnie, młyny, wiatraki czy obiekty związane z sektorem naftowym.
Do kluczowych elementów ekspozycji muzealnej należą galicyjski rynek, zrekonstruowana synagoga z Połańca, trzy cerkwie greckokatolickie oraz doszczętnie spalony w nocy 16 sierpnia kościół rzymskokatolicki z Bączala Dolnego.
Komentarze (0)