Najnowsze opracowanie dotyczące walorów turystycznych polskich powiatów i miast na prawach powiatu pokazuje zróżnicowany, ale wyraźny obraz potencjału turystycznego kraju. Zdecydowanym liderem zestawienia pozostaje Warszawa, która osiągnęła najwyższą wartość wskaźnika walorów turystycznych WaT na poziomie 63,9. Wysoka pozycja stolicy wynika przede wszystkim z koncentracji walorów kulturowych oraz rozbudowanej bazy turystycznej. Kolejne miejsca zajmują powiat nowosądecki z wynikiem 56,4, powiat kłodzki z wartością 53,2, Kraków z wynikiem 53,1 oraz powiat nowotarski, który uzyskał 51,7. W przypadku Warszawy i Krakowa dominującą rolę odgrywają walory kulturowe, natomiast w powiatach nowosądeckim, kłodzkim i nowotarskim kluczowe znaczenie mają walory środowiskowe.
Na dalszych, lecz wciąż bardzo wysokich pozycjach, z wartościami wskaźnika WaT w przedziale od 42 do 46, znalazły się powiaty bieszczadzki i leski, obok powiatu tatrzańskiego, kołobrzeskiego oraz miasta Gdańsk. Powiat bieszczadzki uzyskał wartość WaT równą 45,3, natomiast powiat leski 43,6. Wyniki te plasują oba bieszczadzkie powiaty w ścisłej czołówce krajowej.
Metodologia oparta na szerokim spojrzeniu
Prezentowane dane pochodzą z informacji sygnalnej przygotowanej na podstawie metodologii opisanej w zeszycie metodologicznym „Walory turystyczne w powiatach i ich otoczeniu”. Opracowanie to ma swoje źródło w pracy badawczej z 2015 roku pt. „Analiza walorów turystycznych powiatów i ich bezpośredniego otoczenia na podstawie danych statystycznych między innym z zakresu bazy noclegowej, kultury i dziedzictwa narodowego oraz przyrodniczych obszarów chronionych”. Istotną cechą zastosowanej metodologii jest fakt, że uwzględnia ona nie tylko walory turystyczne znajdujące się bezpośrednio na terenie danego powiatu lub miasta na prawach powiatu, lecz także zasoby turystyczne jednostek sąsiednich. W analizie zastosowano malejącą funkcję odległości, a także uwzględniono transgraniczne walory turystyczne położone w krajach Unii Europejskiej sąsiadujących z Polską.Obliczenia wykonano na podstawie danych z 2024 roku lub z lat wcześniejszych, w sytuacjach, gdy metodologia przewidywała pięcioletni szereg czasowy, bądź gdy dane z 2024 roku nie były dostępne lub nie uległy zmianie w stosunku do lat poprzednich.
Wskaźnik WaT i jego składowe
Dla każdego powiatu oraz miasta na prawach powiatu wyznaczono wartość wskaźnika walorów turystycznych WaT. Wskaźnik ten opiera się na zróżnicowanych miarach cząstkowych i dziedzinowych. Uwzględniono w nim składniki kulturowe, środowiskowe oraz elementy związane z infrastrukturą turystyczną, określane jako stymulanty. Równocześnie w analizie znalazły się także destymulanty, takie jak zanieczyszczenie środowiska czy przestępczość, które mogą obniżać atrakcyjność turystyczną danego obszaru.Wśród powiatów o najwyższych wartościach wskaźnika dominują duże miasta bogate w zasoby kultury i dziedzictwa narodowego, takie jak Warszawa, Kraków czy Gdańsk, a także powiaty ziemskie górskie oraz nadmorskie. W tej grupie znajdują się między innymi powiaty nowosądecki, kłodzki, nowotarski, bieszczadzki, tatrzański i leski, jak również powiat kołobrzeski.
Walory środowiskowe jako fundament Bieszczadów
Szczególnie istotne dla powiatów bieszczadzkiego i leskiego są wyniki dotyczące wskaźnika walorów środowiskowych WaS. Wskaźnik ten został zbudowany w oparciu o zmienne i trzy miary ważone, ujęte w dwie równoważne grupy: wskaźniki krajobrazowe oraz środowiskowe, każda z wagą 50 procent. Do wskaźników krajobrazowych zaliczono długość linii brzegowej, miarę ważoną wód oraz miarę ważoną powierzchni gór. Z kolei wskaźniki środowiskowe obejmują obszary chronione, lasy oraz uzdrowiska. Podobnie jak w przypadku wskaźnika walorów kulturowych, w analizie WaS uwzględniono walory środowiskowe sąsiednich powiatów oraz poprawkę transgraniczną.Wśród 38 powiatów należących do górnej grupy decylowej według wartości WaS znalazły się głównie tereny górskie, nadmorskie oraz obszary pojezierzy, zlokalizowane zarówno w północnej, jak i południowej części kraju. Liderem zestawienia został powiat nowosądecki, który wyróżnia się górską rzeźbą terenu, rozległymi obszarami o różnych formach ochrony przyrody oraz licznymi uzdrowiskami. Kolejne wysokie pozycje zajęły powiaty kłodzki z wartością 0,981, bieszczadzki z wynikiem 0,940, nowotarski z wartością 0,920 oraz leski z wynikiem 0,869. Wszystkie te jednostki charakteryzują się szczególnymi walorami krajobrazowymi i dużym udziałem obszarów chronionych, a powiaty kłodzki, nowotarski i leski dodatkowo dysponują walorami uzdrowiskowymi.
Miejsce powiatów leskiego i bieszczadzkiego w krajowej czołówce
W ogólnym zestawieniu wskaźnika WaT powiat bieszczadzki uplasował się na 6. miejscu w kraju, a powiat leski na 8. pozycji. Oznacza to, że oba powiaty znalazły się w pierwszej dziesiątce najwyżej ocenianych jednostek terytorialnych w Polsce, obok największych miast oraz najbardziej znanych regionów górskich i nadmorskich.Wśród dziesięciu najwyżej lokowanych powiatów i miast na prawach powiatu znalazły się trzy duże miasta: Warszawa, Kraków i Gdańsk, sześć powiatów górskich, w tym bieszczadzki i leski oraz jeden powiat nadmorski – kołobrzeski. Jednocześnie pięć z siedmiu powiatów ziemskich z pierwszej dziesiątki dysponuje zasobami uzdrowiskowymi, które w istotny sposób wpływają na ruch turystyczny, ograniczając sezonowość i generując całoroczny napływ turystów.
Komentarze (0)